Giới thiệu về Công văn số 2644/TCHQ-GSQL

Công văn số 2644/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 09/06/2004 nhằm hướng dẫn và thống nhất quy trình quản lý, làm thủ tục hải quan đối với mặt hàng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, giúp các đơn vị hải quan địa phương kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu phế liệu, vừa hỗ trợ nguồn nguyên liệu đầu vào cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm an toàn môi trường quốc gia.

Điều kiện đối với phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất

Để ngăn chặn việc lợi dụng nhập khẩu phế liệu để đưa chất thải công nghiệp vào Việt Nam, công văn nhấn mạnh các điều kiện bắt buộc sau:

• Danh mục cho phép: Phế liệu nhập khẩu phải nằm trong danh mục phế liệu được phép nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định.
• Mục đích sử dụng trực tiếp: Doanh nghiệp nhập khẩu phải có cơ sở, nhà xưởng sản xuất và trang thiết bị công nghệ phù hợp để trực tiếp sử dụng phế liệu làm nguyên liệu đầu vào, không được phép nhập khẩu để mua bán thương mại thuần túy hoặc chuyển nhượng trái phép.
• Tiêu chuẩn môi trường: Phế liệu phải được làm sạch, phân loại loại bỏ tạp chất nguy hại, không chứa chất phóng xạ hoặc các tác nhân gây ô nhiễm môi trường vượt quá quy chuẩn kỹ thuật cho phép.

Thủ tục hải quan và hồ sơ kiểm soát nhập khẩu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các cục hải quan tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm ngặt quy trình thủ tục đối với mặt hàng này:

• Yêu cầu về hồ sơ: Ngoài bộ hồ sơ hải quan thông thường theo quy định, doanh nghiệp phải xuất trình Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu do cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường có thẩm quyền cấp.
• Công tác kiểm tra thực tế: Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa một cách chặt chẽ nhằm đối chiếu chủng loại, số lượng, chất lượng phế liệu thực tế với khai báo trên tờ khai hải quan và các chứng từ kèm theo.
• Phối hợp giám định: Trong trường hợp có nghi ngờ về chất lượng phế liệu hoặc khả năng gây ô nhiễm, cơ quan hải quan sẽ trưng cầu giám định từ các tổ chức có chức năng hoặc phối hợp với cơ quan quản lý môi trường địa phương để lấy mẫu phân tích trước khi quyết định thông quan.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Văn bản phân định rõ vai trò và trách nhiệm của doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý:

• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ, nguồn gốc phế liệu nhập khẩu và việc tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường trong suốt quá trình lưu kho, vận chuyển và đưa vào sản xuất.
• Đối với cơ quan hải quan: Tăng cường công tác giám sát, quản lý rủi ro, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại, nhập khẩu phế liệu không đúng quy chuẩn hoặc lợi dụng để nhập khẩu chất thải nguy hại.