Giới thiệu chung về Công văn số 2534/TCHQ-KTTT

Công văn số 2534/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các quy định pháp luật về trị giá hải quan, hạn chế tình trạng gian lận thương mại qua giá và đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế cho ngân sách nhà nước.

1. Mục tiêu và phạm vi chỉ đạo của Tổng cục Hải quan

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tập trung vào các mục tiêu cốt lõi sau:

• Thống nhất quy trình kiểm tra, xác định trị giá hải quan trong và sau thông quan đối với hàng hóa nhập khẩu có nghi vấn về trị giá khai báo.
• Tăng cường hiệu quả sử dụng Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu rủi ro về trị giá và Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan để phát hiện kịp thời các trường hợp khai sai, khai thiếu trị giá.
• Nâng cao trách nhiệm của công chức hải quan trong khâu kiểm tra hồ sơ, tham vấn và xác định trị giá tính thuế.

2. Quy trình kiểm tra và xác định trị giá hải quan trong khâu thông quan

Trong quá trình làm thủ tục thông quan cho hàng hóa nhập khẩu, cơ quan hải quan phải thực hiện nghiêm túc các bước kiểm tra trị giá:

• Kiểm tra chi tiết hồ sơ: Đối chiếu thông tin khai báo trên tờ khai hải quan với các chứng từ đi kèm như hóa đơn thương mại (commercial invoice), hợp đồng mua bán, chứng từ vận tải và các tài liệu liên quan khác để phát hiện mâu thuẫn.
• So sánh với cơ sở dữ liệu: Sử dụng hệ thống thông tin dữ liệu của ngành hải quan để so sánh mức giá khai báo của doanh nghiệp với mức giá của các mặt hàng giống hệt hoặc tương tự đã được thông quan trước đó.
• Xử lý nghi vấn về trị giá: Trường hợp mức giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu tại Danh mục rủi ro hoặc có nghi vấn về tính trung thực của các chứng từ, công chức hải quan phải thực hiện nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình, cung cấp thêm tài liệu chứng minh.

3. Công tác tổ chức tham vấn và xử lý kết quả tham vấn giá

Tham vấn là bước quan trọng để làm rõ các nghi vấn về trị giá khai báo giữa cơ quan hải quan và người khai hải quan:

• Thực hiện tham vấn: Việc tham vấn phải được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục quy định. Công chức hải quan cần chuẩn bị kỹ nội dung, câu hỏi tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến trị giá giao dịch như điều kiện thanh toán, mối quan hệ đặc biệt, các khoản điều chỉnh cộng hoặc trừ.
• Bác bỏ trị giá khai báo: Cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện xác định trị giá hải quan theo các phương pháp xác định trị giá quy định nếu người khai hải quan không giải trình được tính trung thực, khách quan của trị giá khai báo hoặc không cung cấp đủ tài liệu hợp pháp.
• Chấp nhận trị giá khai báo: Trường hợp người khai hải quan chứng minh được trị giá khai báo là trị giá giao dịch thực tế và phù hợp với các chứng từ thương mại, cơ quan hải quan thực hiện chấp nhận trị giá khai báo của doanh nghiệp.

4. Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan và quản lý rủi ro

Đối với các trường hợp chưa đủ cơ sở bác bỏ trị giá khai báo trong khâu thông quan nhưng vẫn còn nghi vấn rủi ro cao, Tổng cục Hải quan chỉ đạo:

• Chuyển thông tin nghi vấn sang lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra thực tế tại trụ sở doanh nghiệp nhằm làm rõ các dòng tiền thanh toán và sổ sách kế toán.
• Cập nhật kịp thời kết quả kiểm tra, xác định trị giá, kết quả tham vấn vào hệ thống Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan để phục vụ cho công tác quản lý rủi ro chung của toàn ngành.

5. Trách nhiệm thực hiện của các đơn vị hải quan địa phương

Để đảm bảo hiệu lực thi hành của Công văn số 2534/TCHQ-KTTT, Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các Cục Hải quan địa phương:

• Chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc, không tự ý kéo dài thời gian thông quan hoặc gây phiền hà cho doanh nghiệp ngoài quy định pháp luật.
• Thường xuyên rà soát, phát hiện các bất cập trong Danh mục hàng hóa rủi ro về trị giá để kiến nghị Tổng cục Hải quan sửa đổi, bổ sung kịp thời.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của công chức hải quan thiếu trách nhiệm hoặc cố ý gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình xác định trị giá tính thuế.