Tóm tắt Công văn số 2385 TCT/PCCS về trách nhiệm của Công ty cổ phần đối với những tồn tại cũ

Công văn số 2385 TCT/PCCS do Tổng cục Thuế ban hành ngày 04/08/2004 hướng dẫn chi tiết về trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ tài chính của công ty cổ phần được chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước đối với các khoản nợ thuế và tồn tại tài chính phát sinh từ giai đoạn trước khi cổ phần hóa.

1. Nguyên tắc kế thừa quyền và nghĩa vụ pháp lý của Công ty cổ phần

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, việc chuyển đổi hình thức sở hữu từ doanh nghiệp nhà nước sang công ty cổ phần không làm chấm dứt các nghĩa vụ tài chính trước đó đối với Nhà nước. Nguyên tắc kế thừa được quy định cụ thể như sau:

• Công ty cổ phần được chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước có trách nhiệm tiếp nhận và kế thừa toàn bộ các quyền, lợi ích hợp pháp từ doanh nghiệp tiền thân.
• Đồng thời, công ty cổ phần mới phải chịu trách nhiệm kế thừa toàn bộ các nghĩa vụ pháp lý, đặc biệt là các khoản nợ chưa thanh toán, bao gồm nợ thuế, tiền phạt chậm nộp và các nghĩa vụ tài chính khác đối với ngân sách nhà nước phát sinh trước thời điểm chuyển đổi.
• Quá trình bàn giao quyền và nghĩa vụ phải được lập thành biên bản chi tiết, có sự xác nhận của đại diện doanh nghiệp nhà nước cũ, ban quản lý công ty cổ phần mới và cơ quan tài chính có thẩm quyền.

2. Xử lý các khoản nợ thuế và tồn tại tài chính phát hiện sau cổ phần hóa

Công văn hướng dẫn rõ phương án giải quyết đối với các khoản tồn tại tài chính cũ tùy thuộc vào thời điểm phát hiện:

• Đối với các khoản nợ thuế đã được xác định và ghi nhận trong biên bản xác định giá trị doanh nghiệp tại thời điểm cổ phần hóa, công ty cổ phần có nghĩa vụ tiếp tục kê khai, nộp đủ vào ngân sách nhà nước theo đúng quy định.
• Trường hợp sau khi đã chuyển sang mô hình công ty cổ phần, cơ quan thuế hoặc cơ quan thanh tra phát hiện thêm các khoản nợ thuế, trốn thuế hoặc sai sót tài chính thuộc giai đoạn doanh nghiệp nhà nước hoạt động, công ty cổ phần (với tư cách là đơn vị kế thừa) vẫn phải chịu trách nhiệm nộp đủ số tiền thuế truy thu và tiền phạt theo quy định pháp luật.
• Đối với các khoản tổn thất hoặc nợ đọng do nguyên nhân chủ quan của cá nhân thuộc doanh nghiệp cũ, công ty cổ phần có quyền yêu cầu các cá nhân liên quan bồi hoàn theo quy định của pháp luật hoặc quy chế nội bộ của doanh nghiệp.

3. Trách nhiệm của cơ quan thuế và doanh nghiệp trong việc đối chiếu số liệu

Để đảm bảo tính minh bạch và tránh thất thoát ngân sách nhà nước, Công văn yêu cầu các bên thực hiện nghiêm túc các trách nhiệm sau:

• Cơ quan thuế trực tiếp quản lý doanh nghiệp có trách nhiệm phối hợp, rà soát và đối chiếu chặt chẽ số liệu nợ thuế của doanh nghiệp nhà nước trước khi chính thức chuyển giao sang mô hình công ty cổ phần.
• Doanh nghiệp cổ phần hóa có nghĩa vụ lưu trữ, bảo quản và cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ kế toán liên quan đến giai đoạn trước cổ phần hóa để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra thuế khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.