Tổng quan về Công văn số 2367/TCT-CS của Tổng cục Thuế

Công văn số 2367/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương về việc sử dụng hóa đơn trong quá trình tổ chức lại doanh nghiệp (bao gồm chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp). Văn bản này căn cứ trên các quy định pháp luật hiện hành về quản lý thuế, thuế giá trị gia tăng (GTGT) và hóa đơn, chứng từ điện tử theo Nghị định số 123/2020/NĐ-CP và Thông tư số 78/2021/TT-BTC.

Quy định về việc sử dụng hóa đơn khi tổ chức lại doanh nghiệp

Tổng cục Thuế hướng dẫn cụ thể về nguyên tắc sử dụng hóa đơn đối với các tổ chức, doanh nghiệp thực hiện tái cấu trúc như sau:

• Trường hợp doanh nghiệp bị sáp nhập, hợp nhất, chia, giải thể: Các doanh nghiệp này thuộc đối tượng chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Do đó, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục hoàn thành nghĩa vụ thuế và ngừng sử dụng các hóa đơn điện tử đã đăng ký trước đó. Kể từ thời điểm chấm dứt hiệu lực mã số thuế, mọi hóa đơn xuất ra từ mã số thuế cũ đều không có giá trị pháp lý.
• Trường hợp doanh nghiệp nhận sáp nhập, hợp nhất, tách hoặc chuyển đổi: Doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp nhận sáp nhập phải thực hiện đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử mới với cơ quan thuế quản lý trực tiếp theo quy định tại Nghị định số 123/2020/NĐ-CP trước khi bắt đầu hoạt động sản xuất kinh doanh và xuất hóa đơn cho khách hàng.

Hướng dẫn xuất hóa đơn đối với tài sản điều chuyển khi tổ chức lại doanh nghiệp

Một trong những nội dung cốt lõi của Công văn số 2367/TCT-CS là việc xử lý hóa đơn đối với tài sản điều chuyển giữa các doanh nghiệp trong quá trình tổ chức lại:

• Trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT: Theo quy định tại Khoản 7 Điều 5 Thông tư số 219/2013/TT-BTC, cơ sở kinh doanh không phải kê khai, nộp thuế GTGT đối với tài sản điều chuyển giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc hoặc tài sản điều chuyển khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
• Chứng từ sử dụng khi điều chuyển tài sản: Khi thực hiện điều chuyển tài sản giữa doanh nghiệp bị tổ chức lại và doanh nghiệp mới, các bên phải lập Quyết định điều chuyển tài sản kèm theo bộ hồ sơ nguồn gốc tài sản. Doanh nghiệp không phải lập hóa đơn GTGT mà sử dụng Lệnh điều chuyển tài sản kèm theo Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ để làm căn cứ chuyển giao tài sản và hạch toán kế toán.
• Trường hợp phải xuất hóa đơn: Nếu tài sản điều chuyển không thuộc diện miễn kê khai thuế GTGT theo quy định, hoặc doanh nghiệp thực hiện nhượng bán, thanh lý tài sản cho đơn vị khác ngoài phạm vi tổ chức lại, doanh nghiệp bắt buộc phải lập hóa đơn điện tử và kê khai, nộp thuế GTGT theo quy định hiện hành.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan thuế quản lý

Để đảm bảo tính tuân thủ pháp luật và tránh rủi ro pháp lý về hóa đơn, Công văn số 2367/TCT-CS nhấn mạnh trách nhiệm của các bên liên quan:

• Đối với doanh nghiệp: Phải chủ động rà soát số lượng hóa đơn điện tử còn tồn đọng trước khi thực hiện thủ tục đóng mã số thuế. Doanh nghiệp có nghĩa vụ báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn và thực hiện hủy hóa đơn chưa sử dụng theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại Nghị định số 123/2020/NĐ-CP.
• Đối với cơ quan thuế trực tiếp quản lý: Có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi dữ liệu hóa đơn điện tử một cách nhanh chóng, tránh làm gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mới được hình thành sau quá trình tổ chức lại. Đồng thời, cơ quan thuế cần tăng cường thanh tra, kiểm tra để ngăn chặn hành vi lợi dụng việc tổ chức lại doanh nghiệp nhằm mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.