Giới thiệu về Công văn số 2231/TCHQ-KTTT

Công văn số 2231/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến việc xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt tập trung vào các khoản điều chỉnh cộng (các khoản phải cộng) vào trị giá giao dịch. Văn bản này hướng tới việc thống nhất thực hiện các quy định pháp luật về trị giá hải quan, đảm bảo tính minh bạch, thu đúng, thu đủ thuế và ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại qua giá.

Các nội dung cốt lõi về các khoản phải cộng vào trị giá hải quan

Theo các quy định pháp luật hiện hành về trị giá hải quan được hướng dẫn tại văn bản, các khoản phải cộng vào trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu bao gồm các nhóm chi phí chính sau:

• Phí bản quyền và phí giấy phép: Đây là khoản phí người mua phải trả trực tiếp hoặc gián tiếp cho chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ để được sử dụng quyền tác giả, sáng chế, nhãn hiệu hàng hóa hoặc các quyền sở hữu trí tuệ khác. Khoản phí này chỉ bị cộng vào trị giá hải quan nếu đáp ứng đủ hai điều kiện: liên quan đến hàng hóa nhập khẩu và việc thanh toán khoản phí này là một điều kiện để thực hiện giao dịch mua bán hàng hóa đó.
• Chi phí hoa hồng và phí môi giới: Các khoản phí môi giới và hoa hồng bán hàng do người mua chi trả cho đại lý hoặc người môi giới của người bán phải được cộng vào trị giá giao dịch. Ngược lại, khoản hoa hồng mua hàng (phí do người mua trả cho đại lý mua hàng của mình) không thuộc diện phải cộng.
• Trị giá của hàng hóa, dịch vụ do người mua cung cấp miễn phí hoặc giảm giá (khoản trợ giúp): Bao gồm nguyên vật liệu, công cụ, khuôn mẫu, hoặc các bản vẽ thiết kế, sơ đồ kỹ thuật được thực hiện ở nước ngoài phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất hàng hóa nhập khẩu. Trị giá của các khoản trợ giúp này phải được phân bổ một cách hợp lý để cộng vào trị giá hải quan.
• Chi phí bao bì và chi phí đóng gói: Chi phí mua bao bì, chi phí nhân công và vật liệu đóng gói phát sinh để đóng gói hàng hóa nhập khẩu (được tính là một thể thống nhất với hàng hóa) phải được cộng vào trị giá giao dịch nếu chưa được tính vào giá mua.
• Chi phí vận chuyển và bảo hiểm: Toàn bộ chi phí liên quan trực tiếp đến việc vận chuyển hàng hóa nhập khẩu đến cửa khẩu nhập đầu tiên, bao gồm cả chi phí bốc xếp, dỡ hàng và bảo quản phát sinh trước khi hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên.

Điều kiện bắt buộc để thực hiện điều chỉnh cộng

Một khoản chi phí chỉ được xác định là khoản phải cộng vào trị giá giao dịch khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý sau:

• Khoản chi phí đó do người mua thanh toán nhưng chưa được tính trong giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán cho người bán.
• Khoản chi phí phải liên quan trực tiếp đến hàng hóa nhập khẩu cần xác định trị giá hải quan.
• Phải có số liệu khách quan, định lượng được bằng tiền và có các chứng từ tài liệu hợp pháp, hợp lệ kèm theo để chứng minh. Trường hợp không có số liệu khách quan để định lượng thì không xác định trị giá hải quan theo phương pháp trị giá giao dịch.

Trách nhiệm của người khai hải quan và cơ quan hải quan

Văn bản phân định rõ vai trò và trách nhiệm của các bên trong quy trình kê khai và kiểm tra trị giá hải quan:

• Đối với người khai hải quan: Có nghĩa vụ tự kê khai, tự tính toán và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các khoản phải cộng. Người khai hải quan phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ, hợp đồng thương mại, hợp đồng bản quyền hoặc các thỏa thuận thanh toán liên quan để xuất trình khi cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, tham vấn hoặc kiểm tra sau thông quan.
• Đối với cơ quan hải quan: Thực hiện kiểm tra chặt chẽ việc kê khai các khoản điều chỉnh của doanh nghiệp. Trong trường hợp phát hiện người khai hải quan không kê khai hoặc kê khai thiếu các khoản phải cộng dù có đủ cơ sở xác định, cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo, thực hiện xác định trị giá hải quan theo các phương pháp xác định trị giá thay thế và tiến hành ấn định thuế, xử phạt vi phạm hành chính theo đúng quy định của pháp luật.