Công văn số 210/BXD-XL do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc xác nhận tư cách pháp nhân và đánh giá năng lực hoạt động của các tổ chức, doanh nghiệp khi tham gia ký kết hợp đồng trong lĩnh vực xây dựng. Văn bản này là cơ sở pháp lý giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan thực hiện đúng quy định, hạn chế tối đa các rủi ro tranh chấp hợp đồng.

Xác định tư cách pháp nhân của tổ chức, doanh nghiệp khi ký hợp đồng

Để một tổ chức có đầy đủ tư cách pháp nhân và thẩm quyền ký kết hợp đồng xây dựng hợp pháp, văn bản làm rõ các điều kiện tiên quyết sau:

• Sự thành lập hợp pháp: Doanh nghiệp hoặc tổ chức phải được thành lập theo đúng quy định của pháp luật, có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Quyết định thành lập do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.
• Thẩm quyền của người ký kết: Người thực hiện ký kết hợp đồng phải là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp hoặc người được ủy quyền hợp pháp bằng văn bản (Giấy ủy quyền) theo đúng quy định của Bộ luật Dân sự. Mọi trường hợp ký vượt quá thẩm quyền hoặc không có ủy quyền đều dẫn đến nguy cơ hợp đồng bị tuyên vô hiệu.
• Tư cách tài chính độc lập: Tổ chức phải có tài sản độc lập với cá nhân, tổ chức khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình đối với các nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng đã ký kết.

Đánh giá năng lực hoạt động xây dựng để thực hiện hợp đồng

Bên cạnh tư cách pháp nhân, năng lực chuyên môn của nhà thầu là yếu tố quyết định tính hiệu lực và khả năng thực thi của hợp đồng xây dựng:

• Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng: Đối với các công việc đặc thù như khảo sát, thiết kế, thi công, giám sát hoặc quản lý dự án, nhà thầu bắt buộc phải có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng phù hợp với loại và cấp công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng tại thời điểm ký kết.
• Sự phù hợp của ngành nghề kinh doanh: Các nội dung công việc thỏa thuận trong hợp đồng phải nằm trong phạm vi ngành, nghề kinh doanh đã được đăng ký hợp pháp của doanh nghiệp.
• Tình trạng hoạt động của doanh nghiệp: Tại thời điểm ký kết hợp đồng, doanh nghiệp phải đảm bảo không nằm trong quá trình giải thể, phá sản, bị đình chỉ hoạt động hoặc bị thu hồi giấy phép kinh doanh.

Ý nghĩa pháp lý và trách nhiệm của các bên liên quan

Việc tuân thủ các hướng dẫn về xác nhận tư cách pháp nhân và năng lực ký kết hợp đồng mang lại những giá trị thực tiễn thiết thực:

• Phòng ngừa rủi ro pháp lý: Giúp các bên tránh được tình trạng hợp đồng bị tuyên vô hiệu toàn bộ hoặc một phần do vi phạm điều cấm của pháp luật hoặc do người ký không đủ thẩm quyền.
• Trách nhiệm kiểm tra của chủ đầu tư: Chủ đầu tư có nghĩa vụ chủ động tra cứu, đối chiếu thông tin về tư cách pháp nhân và chứng chỉ năng lực của nhà thầu trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và Trang thông tin điện tử của Bộ Xây dựng trước khi đặt bút ký kết.
• Cơ sở giải quyết tranh chấp: Đây là tài liệu tham khảo pháp lý quan trọng để các cơ quan tài phán (Tòa án hoặc Trọng tài thương mại) xem xét, đánh giá tính hiệu lực của hợp đồng khi phát sinh tranh chấp giữa các bên trong quá trình thực hiện dự án.