Tóm tắt Công văn số 1969/TCHQ-GSQL về việc thực hiện thí điểm theo mô hình ICD

Công văn số 1969/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố triển khai thí điểm mô hình hoạt động và giám sát hải quan tại Cảng cạn (ICD). Văn bản này nhằm mục tiêu tối ưu hóa quy trình thông quan, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan và tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Mục tiêu và phạm vi áp dụng thí điểm mô hình ICD

Tổng cục Hải quan xác định việc triển khai thí điểm mô hình ICD nhằm thử nghiệm các phương thức quản lý hiện đại trước khi luật hóa và áp dụng rộng rãi. Các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Tối ưu hóa quy trình thông quan: Thử nghiệm việc đơn giản hóa thủ tục hải quan đối với hàng hóa vận chuyển chịu sự giám sát hải quan từ cửa khẩu nhập về ICD và từ ICD ra cửa khẩu xuất.
• Phạm vi áp dụng: Áp dụng đối với các Chi cục Hải quan được giao quản lý địa bàn cảng cạn (ICD) thực hiện thí điểm, các doanh nghiệp kinh doanh kho bãi, cảng và các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại các địa điểm này.
• Hiện đại hóa công tác giám sát: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các thiết bị giám sát hiện đại như seal định vị điện tử, hệ thống camera giám sát kết nối trực tuyến với cơ quan hải quan để kiểm soát chặt chẽ hành trình của hàng hóa.

Quy trình thủ tục hải quan và công tác kiểm tra, giám sát

Công văn hướng dẫn chi tiết về quy trình phối hợp nghiệp vụ giữa các đơn vị hải quan nhằm đảm bảo tính liên tục và ngăn ngừa gian lận thương mại:

• Thủ tục vận chuyển hàng hóa: Quy định rõ trách nhiệm khai báo thông tin vận chuyển của người khai hải quan, bao gồm lộ trình, thời gian di chuyển dự kiến và thông tin phương tiện vận chuyển.
• Giám sát tại cửa khẩu và ICD: Cơ quan hải quan tại cửa khẩu và tại ICD phải phối hợp chặt chẽ trong việc bàn giao, kiểm tra tình trạng niêm phong hải quan (seal) và cập nhật kịp thời trạng thái hàng hóa trên hệ thống thông tin quản lý.
• Xử lý sự cố trong quá trình vận chuyển: Hướng dẫn cụ thể quy trình xử lý đối với các trường hợp tai nạn, thiên tai hoặc sự cố bất khả kháng làm ảnh hưởng đến niêm phong hải quan hoặc hành trình vận chuyển hàng hóa.

Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình thí điểm

Để đảm bảo việc thí điểm đạt hiệu quả cao nhất, Tổng cục Hải quan phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể:

• Đối với Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo sát sao các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện đúng hướng dẫn; chủ động phối hợp với các cơ quan ban ngành địa phương để hỗ trợ doanh nghiệp; kịp thời phát hiện và báo cáo các vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền.
• Đối với doanh nghiệp kinh doanh cảng cạn (ICD): Phải hoàn thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật, lắp đặt hệ thống camera giám sát tại các khu vực biệt trữ, khu vực kiểm hóa và truyền dữ liệu hình ảnh trực tiếp về cơ quan hải quan; bố trí mặt bằng làm việc và khu vực kiểm tra thực tế hàng hóa đáp ứng yêu cầu giám sát.
• Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về khai báo hải quan, phối hợp với cơ quan hải quan và đơn vị vận hành ICD trong việc xuất trình hàng hóa khi có yêu cầu kiểm tra thực tế.

Công tác đánh giá, tổng kết và báo cáo kết quả

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin báo cáo để có cơ sở hoàn thiện chính sách:

• Báo cáo định kỳ: Các Cục Hải quan địa phương tham gia thí điểm có trách nhiệm tổng hợp số liệu, đánh giá hiệu quả của mô hình thí điểm (về thời gian thông quan, chi phí của doanh nghiệp, công tác quản lý của hải quan) và gửi báo cáo về Tổng cục theo định kỳ.
• Đề xuất hoàn thiện khung pháp lý: Trên cơ sở thực tiễn thí điểm, các đơn vị chủ động đề xuất các nội dung cần sửa đổi, bổ sung tại các văn bản quy phạm pháp luật liên quan nhằm chính thức hóa và chuẩn hóa mô hình quản lý hải quan tại cảng cạn (ICD) trong tương lai.