Công văn số 1963/LĐTBXH-TL ngày 23/06/2003 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn thực hiện chế độ tiền lương đối với các doanh nghiệp nhà nước. Đây là văn bản quan trọng nhằm giải đáp các vướng mắc và thống nhất phương pháp xác định đơn giá tiền lương, quản lý quỹ lương và áp dụng các chế độ phụ cấp lương trong doanh nghiệp nhà nước theo quy định của pháp luật.

1. Quy định về xếp hạng doanh nghiệp và áp dụng bảng lương

Văn bản hướng dẫn chi tiết về việc phân loại, xếp hạng doanh nghiệp nhà nước để làm cơ sở áp dụng bảng lương cho các thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, Phó Tổng giám đốc, Phó Giám đốc và Kế toán trưởng:

• Việc xếp hạng doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn do Nhà nước quy định, dựa trên quy mô sản xuất, hiệu quả kinh doanh và mức độ phức tạp của công tác quản lý.
• Các doanh nghiệp thành viên thuộc các Tổng công ty nhà nước thực hiện xếp lương theo hạng doanh nghiệp được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định.
• Trường hợp doanh nghiệp có sự thay đổi về quy mô hoặc ngành nghề kinh doanh dẫn đến thay đổi điều kiện xếp hạng thì phải báo cáo cơ quan chủ quản để xem xét, điều chỉnh hạng doanh nghiệp cho phù hợp.

2. Phương pháp xây dựng và phê duyệt đơn giá tiền lương

Để đảm bảo nguyên tắc phân phối theo lao động và gắn tiền lương với hiệu quả sản xuất kinh doanh, công văn hướng dẫn cụ thể về đơn giá tiền lương:

• Đơn giá tiền lương của doanh nghiệp nhà nước phải được xây dựng trên cơ sở các chỉ tiêu kế hoạch sản xuất, kinh doanh, năng suất lao động và lợi nhuận đăng ký trong năm.
• Doanh nghiệp phải chủ động xây dựng các phương án đơn giá tiền lương (theo doanh thu, theo sản phẩm, hoặc theo lợi nhuận) trình cơ quan đại diện chủ sở hữu hoặc Bộ quản lý ngành phê duyệt.
• Tốc độ tăng tiền lương bình quân phải thấp hơn tốc độ tăng năng suất lao động bình quân của doanh nghiệp nhằm đảm bảo tích lũy và phát triển bền vững.

3. Quản lý và phân phối quỹ tiền lương trong doanh nghiệp

Quy định về việc trích lập, quản lý và phân chia quỹ tiền lương thực tế của người lao động và ban điều hành:

• Quỹ tiền lương thực tế được quyết toán dựa trên mức độ hoàn thành các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh và đơn giá tiền lương đã được phê duyệt.
• Doanh nghiệp được quyền tự chủ trong việc phân phối quỹ tiền lương cho người lao động thông qua quy chế trả lương nội bộ, đảm bảo tính dân chủ, công khai và khuyến khích người lao động có trình độ tay nghề cao.
• Nghiêm cấm việc chi trả lương vượt quá quỹ tiền lương được quyết toán hoặc sử dụng quỹ lương vào các mục đích khác ngoài việc trả công cho người lao động.

4. Chế độ phụ cấp lương và các khoản thu nhập khác

Hướng dẫn áp dụng các khoản phụ cấp lương nhằm bù đắp cho người lao động làm việc trong điều kiện đặc thù:

• Các khoản phụ cấp lương bao gồm phụ cấp chức vụ, phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực, phụ cấp độc hại, nguy hiểm và các khoản phụ cấp đặc thù ngành nghề khác phải được thực hiện theo đúng quy định của Nhà nước.
• Doanh nghiệp không được tự ý đặt ra các khoản phụ cấp mới hoặc áp dụng mức phụ cấp cao hơn mức quy định của pháp luật khi chưa được sự đồng ý của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
• Các khoản thu nhập khác ngoài lương phải được hạch toán rõ ràng, minh bạch và tuân thủ các quy định về thuế thu nhập cá nhân.