Giới thiệu về Công văn số 1921/TCHQ-KTTT

Công văn số 1921/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình và phương pháp xác định trị giá tính thuế đối với mặt hàng đã qua sử dụng nhập khẩu. Do đặc thù của hàng hóa đã qua sử dụng thường khó định giá chính xác và dễ phát sinh gian lận thương mại, văn bản này đưa ra các chỉ đạo nghiêm ngặt nhằm thắt chặt công tác quản lý thuế, bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước và đảm bảo sự minh bạch trong hoạt động xuất nhập khẩu.

- Mục đích ban hành và phạm vi áp dụng

• Thống nhất quy trình kiểm tra, xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa đã qua sử dụng nhập khẩu trên phạm vi toàn quốc, tránh tình trạng áp dụng không đồng nhất giữa các chi cục hải quan.
• Ngăn chặn triệt để các hành vi gian lận thương mại thông qua việc khai sai, khai thấp trị giá hải quan nhằm trốn thuế đối với các mặt hàng có thuế suất cao hoặc kim ngạch lớn.
• Tăng cường hiệu quả công tác quản lý thu thuế nhập khẩu, đảm bảo thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước theo đúng quy định của pháp luật.
• Hướng dẫn chi tiết cho các chi cục hải quan cửa khẩu và lực lượng kiểm tra sau thông quan trong việc áp dụng các quy định pháp luật về trị giá hải quan đối với nhóm hàng đặc thù này.

- Nguyên tắc xác định trị giá hải quan đối với hàng đã qua sử dụng

• Trị giá hải quan phải được xác định dựa trên các nguyên tắc và phương pháp quy định tại Luật Hải quan, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về trị giá hải quan.
• Ưu tiên áp dụng phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu nếu doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật.
• Trường hợp không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch, cơ quan hải quan phải lần lượt áp dụng các phương pháp xác định trị giá thay thế theo đúng trình tự quy định, không được tự ý nhảy cóc phương pháp.
• Việc xác định trị giá phải căn cứ vào các tài liệu, chứng từ, số liệu khách quan, định lượng được và có nguồn gốc hợp pháp, không dựa trên các thông tin giả định hoặc không có cơ sở kiểm chứng.

- Các phương pháp xác định trị giá tính thuế cụ thể

• Phương pháp trị giá giao dịch: Áp dụng dựa trên giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán cho hàng hóa nhập khẩu sau khi đã được điều chỉnh theo các khoản điều chỉnh cộng hoặc điều chỉnh trừ. Đối với hàng đã qua sử dụng, cơ quan hải quan cần kiểm tra kỹ hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại và chứng từ thanh toán qua ngân hàng.
• Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt hoặc tương tự: Sử dụng cơ sở dữ liệu trị giá hải quan để so sánh với các lô hàng giống hệt hoặc tương tự đã được thông quan trong thời gian gần nhất, có tính đến các yếu tố khác biệt về độ hao mòn và chất lượng còn lại.
• Phương pháp trị giá khấu trừ và trị giá tính toán: Xác định dựa trên giá bán lại của hàng hóa tại thị trường nội địa Việt Nam hoặc chi phí sản xuất, cộng với lợi nhuận và chi phí chung. Tuy nhiên, phương pháp này ít khi được áp dụng cho hàng đã qua sử dụng do tính chất phức tạp trong việc xác định chi phí cấu thành và mức độ khấu hao.
• Phương pháp suy luận: Đây là phương pháp thường xuyên được áp dụng đối với hàng đã qua sử dụng khi các phương pháp trên không thực hiện được. Cơ quan hải quan sẽ sử dụng các tài liệu, thông tin thu thập được từ các nguồn đáng tin cậy như giá bán hàng mới trừ đi tỷ lệ khấu hao, hoặc tham khảo giá từ các tổ chức giám định độc lập để suy luận ra trị giá phù hợp.

- Quy trình kiểm tra, tham vấn và xử lý kết quả

• Kiểm tra hồ sơ trong thông quan: Công chức hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết khai báo của doanh nghiệp, đối chiếu với danh mục hàng hóa rủi ro về trị giá và cơ sở dữ liệu giá của ngành hải quan để phát hiện các trường hợp khai báo thấp bất thường.
• Tổ chức tham vấn: Trường hợp có nghi ngờ về trị giá khai báo, cơ quan hải quan tiến hành thông báo và tổ chức tham vấn với doanh nghiệp để làm rõ các nghi vấn về mức giá, yêu cầu doanh nghiệp xuất trình các chứng từ chứng minh nguồn gốc và giá trị thực tế của hàng hóa.
• Bác bỏ trị giá khai báo và ấn định thuế: Nếu doanh nghiệp không chứng minh được tính trung thực, khách quan của trị giá khai báo hoặc không tham gia tham vấn đúng quy định, cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo, thực hiện xác định trị giá hải quan và ấn định thuế theo quy định pháp luật.