Tóm tắt Công văn số 175/VPCP-NN ngày 09/01/2004 của Văn phòng Chính phủ về việc quỹ phát triển thị trường xuất khẩu thuỷ sản

Công văn số 175/VPCP-NN được Văn phòng Chính phủ ban hành nhằm truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc hình thành và vận hành Quỹ phát triển thị trường xuất khẩu thủy sản. Đây là một chính sách quan trọng trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang trên đà hội nhập quốc tế mạnh mẽ và đối mặt với nhiều rào cản thương mại từ các thị trường lớn.

- Bối cảnh ban hành và mục tiêu của Quỹ phát triển thị trường xuất khẩu thủy sản

Vào những năm đầu thập niên 2000, ngành xuất khẩu thủy sản Việt Nam gặp nhiều thách thức lớn, đặc biệt là các vụ kiện chống bán phá giá và rào cản kỹ thuật từ các thị trường nhập khẩu lớn như Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu (EU). Việc ban hành Công văn số 175/VPCP-NN nhằm giải quyết các mục tiêu cốt lõi sau:

• Hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế.
• Tạo nguồn tài chính ổn định để thực hiện các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu thủy sản Việt Nam tại các thị trường trọng điểm và tiềm năng.
• Chủ động ứng phó với các tranh chấp thương mại, rào cản kỹ thuật và các vụ kiện tụng quốc tế liên quan đến mặt hàng thủy sản xuất khẩu.

- Nội dung chỉ đạo trọng tâm của Thủ tướng Chính phủ

Công văn truyền đạt ý kiến chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ về nguyên tắc xây dựng và quản lý Quỹ phát triển thị trường xuất khẩu thủy sản với các nội dung chính:

• Về cơ chế hình thành quỹ: Quỹ được xây dựng trên nguyên tắc tự nguyện đóng góp của các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, kết hợp với sự hỗ trợ ban đầu hoặc điều tiết từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật để đảm bảo nguồn lực hoạt động.
• Về mục đích sử dụng quỹ: Nguồn kinh phí từ quỹ phải được sử dụng đúng mục đích, tập trung vào việc nghiên cứu thị trường, xây dựng thương hiệu quốc gia cho các sản phẩm thủy sản chủ lực (như tôm, cá tra, cá basa), tổ chức các đoàn giao thương và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp khi gặp tranh chấp thương mại quốc tế.
• Về cơ chế quản lý tài chính: Yêu cầu xây dựng quy chế quản lý tài chính minh bạch, chặt chẽ, có sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước để tránh thất thoát, lãng phí và đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn đóng góp của doanh nghiệp.

- Trách nhiệm triển khai của các Bộ, ngành liên quan

Để nhanh chóng đưa Quỹ phát triển thị trường xuất khẩu thủy sản vào hoạt động có hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan:

• Bộ Thủy sản (nay là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn): Chủ trì, phối hợp với Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và các cơ quan liên quan hoàn thiện đề án thành lập Quỹ, xây dựng điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Bộ Tài chính: Phối hợp với Bộ Thủy sản nghiên cứu, hướng dẫn cơ chế đóng góp, quản lý tài chính, quyết toán và các chính sách ưu đãi thuế liên quan đến hoạt động của Quỹ, đảm bảo phù hợp với quy định của Luật Ngân sách nhà nước và các văn bản pháp luật liên quan.
• Các doanh nghiệp và Hiệp hội ngành hàng: Chủ động tham gia đóng góp ý kiến, xây dựng nguồn quỹ và thực hiện nghiêm túc các quy định về đóng góp tài chính cũng như sử dụng nguồn hỗ trợ từ quỹ đúng cam kết.

Tóm lại, Công văn số 175/VPCP-NN là văn bản chỉ đạo mang tính định hướng quan trọng, đặt nền móng cho việc hình thành một công cụ tài chính hỗ trợ đắc lực cho sự phát triển bền vững của ngành xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.