Công văn số 1678/CP-CN được Chính phủ ban hành ngày 11/12/2003 nhằm quyết định cơ chế tài chính áp dụng cho Dự án Nâng cấp đô thị Việt Nam sử dụng nguồn vốn vay từ Ngân hàng Thế giới (WB). Đây là văn bản pháp lý quan trọng định hình phương thức quản lý, phân bổ và thu hồi vốn đối với các tiểu dự án thành phần tại các đô thị tham gia chương trình.

Văn bản quy định rõ tỷ lệ cấp phát từ ngân sách trung ương và tỷ lệ cho vay lại đối với từng hợp phần cụ thể của Dự án Nâng cấp đô thị, cụ thể như sau:

• Hợp phần nâng cấp cơ sở hạ tầng cấp 3 tại các khu vực thu nhập thấp (LIA): Áp dụng cơ chế cấp phát từ ngân sách trung ương nhằm hỗ trợ cải thiện trực tiếp điều kiện sống của người dân nghèo đô thị.
• Hợp phần cơ sở hạ tầng cấp 1 và cấp 2 (hạ tầng liên kết): Ngân sách trung ương cấp phát một phần, phần còn lại thực hiện theo cơ chế cho vay lại đối với ngân sách địa phương tùy thuộc vào năng lực tài chính của từng tỉnh, thành phố tham gia dự án.
• Hợp phần phát triển khu tái định cư và quỹ nhà ở: Áp dụng cơ chế cho vay lại hoàn toàn. Các địa phương có trách nhiệm hoàn trả vốn vay thông qua nguồn thu từ việc bán hoặc cho thuê nhà tái định cư, đất nền.
• Hợp phần tăng cường năng lực quản lý và hỗ trợ thực hiện dự án: Được cấp phát từ nguồn vốn viện trợ không hoàn lại hoặc vốn vay ưu đãi nhằm nâng cao năng lực cho các ban quản lý dự án và chính quyền địa phương.

Để đảm bảo việc sử dụng vốn vay WB đúng mục đích và hiệu quả, Công văn 1678/CP-CN phân công nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố:

• Bộ Tài chính: Chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện thủ tục ký kết hiệp định phụ, hướng dẫn quy trình rút vốn, giải ngân và giám sát việc sử dụng vốn vay, đồng thời thực hiện thu hồi nợ đối với phần vốn cho vay lại.
• Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Cân đối và bố trí nguồn vốn đối ứng từ ngân sách trung ương cho các địa phương theo kế hoạch hàng năm.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tham gia dự án: Chịu trách nhiệm bố trí đầy đủ vốn đối ứng địa phương, quản lý và sử dụng vốn vay đúng quy định, thực hiện nghĩa vụ trả nợ sòng phẳng và đúng hạn cho ngân sách trung ương đối với phần vốn cho vay lại.

Việc ban hành Công văn số 1678/CP-CN đã tạo ra hành lang pháp lý rõ ràng, giúp tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục tài chính, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn WB. Cơ chế tài chính linh hoạt này vừa đảm bảo tính an sinh xã hội thông qua việc hỗ trợ các khu vực nghèo, vừa nâng cao trách nhiệm tài chính của chính quyền địa phương trong việc quản lý và hoàn trả vốn vay.