Tóm tắt Công văn số 1275 TCT/PCCS ngày 29/04/2004 của Tổng cục Thuế về việc thuế đối với hàng hoá bị tổn thất

Công văn số 1275 TCT/PCCS do Tổng cục Thuế ban hành ngày 29/04/2004 hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với trường hợp hàng hóa của doanh nghiệp bị tổn thất, hư hỏng hoặc mất mát trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

1. Nguyên tắc xử lý thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa bị tổn thất

Đối với số thuế GTGT đầu vào của hàng hóa bị tổn thất, Tổng cục Thuế hướng dẫn nguyên tắc xử lý cụ thể như sau:

• Hàng hóa bị tổn thất do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc bị mất mát, hư hỏng không tiếp tục đưa vào quá trình sản xuất, kinh doanh thì không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
• Trường hợp doanh nghiệp đã kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào của số hàng hóa này thì phải thực hiện điều chỉnh giảm số thuế GTGT đã khấu trừ tương ứng với giá trị hàng hóa bị tổn thất khi xác định số thuế GTGT phải nộp trong kỳ.
• Đối với phần giá trị hàng hóa tổn thất được cơ quan bảo hiểm hoặc các tổ chức, cá nhân khác bồi thường, số thuế GTGT đầu vào tương ứng với phần giá trị được bồi thường này cũng không được tính vào số thuế GTGT được khấu trừ của doanh nghiệp.

2. Nguyên tắc xử lý thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với hàng hóa bị tổn thất

Về việc tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN đối với giá trị hàng hóa bị tổn thất, văn bản quy định rõ:

• Giá trị tổn thất thực tế của hàng hóa (bao gồm giá mua, các chi phí liên quan trực tiếp) sau khi đã trừ đi phần bồi thường của tổ chức bảo hiểm, tổ chức hoặc cá nhân gây ra thiệt hại (nếu có) sẽ được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Doanh nghiệp phải tự xác định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của giá trị hàng hóa bị tổn thất và các khoản bồi thường nhận được.

3. Hồ sơ và thủ tục chứng minh hàng hóa bị tổn thất

Để làm cơ sở pháp lý cho việc điều chỉnh thuế GTGT và hạch toán chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh theo quy định, bao gồm:

• Biên bản kiểm kê xác định giá trị hàng hóa bị tổn thất, hư hỏng do doanh nghiệp lập, có chữ ký của người đại diện theo pháp luật và các thành viên liên quan.
• Văn bản xác nhận của cơ quan chức năng có thẩm quyền (như cơ quan công an, chính quyền địa phương, cơ quan phòng cháy chữa cháy) đối với các trường hợp thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc mất trộm.
• Hồ sơ bồi thường thiệt hại của cơ quan bảo hiểm hoặc quyết định xử lý bồi thường của tổ chức, cá nhân có lỗi gây ra tổn thất (nếu có).
• Các hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, giá trị của số hàng hóa bị tổn thất.

Lưu ý: Các hướng dẫn tại Công văn này giúp doanh nghiệp chủ động xử lý đúng quy định pháp luật về thuế đối với các khoản tổn thất tài sản, tránh rủi ro bị truy thu và xử phạt vi phạm hành chính về thuế khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra.