Công văn số 1191 TCT/PCCS được Tổng cục Thuế ban hành ngày 22/04/2004 nhằm hướng dẫn các Cục thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các doanh nghiệp thực hiện thống nhất việc kê khai, khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Luật Thuế giá trị gia tăng tại thời điểm năm 2004.

Nội dung trọng tâm về kê khai và khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Công văn tập trung làm rõ các nguyên tắc và điều kiện để cơ sở kinh doanh được kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT:

• Thời hạn kê khai thuế GTGT đầu vào: Hóa đơn GTGT mua vào phát sinh trong tháng nào phải được kê khai, khấu trừ khi xác định số thuế phải nộp của tháng đó. Trường hợp cơ sở kinh doanh có hóa đơn GTGT đầu vào bỏ sót chưa kê khai thì được kê khai, khấu trừ bổ sung vào các tháng tiếp theo, tuy nhiên phải tuân thủ đúng thời hạn quy định tối đa (tại thời điểm đó là không quá 3 tháng kể từ thời điểm phát sinh hóa đơn).
• Điều kiện khấu trừ đối với hóa đơn hợp pháp: Chỉ những hóa đơn GTGT hợp pháp, hợp lệ, ghi đầy đủ các chỉ tiêu theo quy định (như tên, địa chỉ, mã số thuế của người mua và người bán, thuế suất, tiền thuế) mới đủ điều kiện để kê khai khấu trừ. Các trường hợp hóa đơn bị tẩy xóa, rách nát hoặc không ghi rõ ràng các chỉ tiêu cốt lõi sẽ không được chấp nhận để khấu trừ thuế.
• Xử lý đối với chứng từ nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu: Đối với hàng hóa nhập khẩu, chứng từ để kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào là biên lai nộp thuế GTGT hàng nhập khẩu hoặc chứng từ nộp thuế GTGT thay cho nhà thầu nước ngoài.

Hướng dẫn xử lý các trường hợp kê khai sai sót hoặc chậm trễ

Tổng cục Thuế đưa ra các biện pháp xử lý cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo chặt chẽ trong quản lý thuế:

• Điều chỉnh số liệu kê khai: Khi phát hiện có sai sót trong việc kê khai thuế GTGT của các kỳ trước, doanh nghiệp phải thực hiện kê khai điều chỉnh, bổ sung theo đúng mẫu biểu quy định. Việc điều chỉnh phải được thực hiện trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra thuế tại trụ sở người nộp thuế.
• Xử lý hóa đơn kê khai quá thời hạn: Đối với các hóa đơn GTGT đầu vào kê khai quá thời hạn quy định (quá 3 tháng), doanh nghiệp không được đưa vào khấu trừ thuế GTGT đầu vào mà chỉ được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), với điều kiện hóa đơn đó phải đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ và thực tế có chi dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trách nhiệm của cơ quan thuế và người nộp thuế

Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật thuế, Công văn 1191 TCT/PCCS cũng phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan:

• Đối với người nộp thuế: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các hóa đơn, chứng từ dùng để kê khai thuế GTGT. Mọi hành vi gian lận, sử dụng hóa đơn khống, hóa đơn bất hợp pháp để khấu trừ thuế sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật quản lý thuế và pháp luật hình sự tùy theo mức độ vi phạm.
• Đối với cơ quan thuế địa phương: Có trách nhiệm hướng dẫn, tuyên truyền kịp thời cho người nộp thuế thực hiện đúng quy định. Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc kê khai thuế GTGT đầu vào của các doanh nghiệp, đặc biệt chú trọng đối với các trường hợp kê khai bổ sung, điều chỉnh hoặc có dấu hiệu rủi ro cao về thuế nhằm ngăn chặn thất thu ngân sách nhà nước.