Giới thiệu về Công văn số 1106TCT/PCCS

Công văn số 1106TCT/PCCS do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thuế quan trọng dành cho các doanh nghiệp có hoạt động thu mua hàng nông sản, lâm sản, thủy hải sản chưa qua chế biến trực tiếp từ người sản xuất, đánh bắt. Văn bản này tháo gỡ các vướng mắc về việc lập hóa đơn, chứng từ và bảng kê thu mua, giúp doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ pháp lý để tính vào chi phí hợp lý khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp.

Quy định về việc lập bảng kê thu mua thay thế hóa đơn

Đối với các mặt hàng nông, lâm, thủy sản chưa qua chế biến do người dân tự sản xuất, đánh bắt trực tiếp bán ra, Tổng cục Thuế hướng dẫn phương thức lập chứng từ như sau:

• Đối tượng áp dụng: Doanh nghiệp thu mua trực tiếp sản phẩm nông, lâm, thủy sản của người sản xuất, đánh bắt trực tiếp bán ra mà không có hóa đơn bán hàng.
• Thủ tục lập chứng từ: Doanh nghiệp không bắt buộc phải có hóa đơn của người bán nhưng phải lập Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ mua vào không có hóa đơn theo mẫu quy định của Bộ Tài chính.
• Yêu cầu đối với bảng kê: Bảng kê phải ghi rõ họ tên, địa chỉ, số chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân của người bán; tên mặt hàng, số lượng, đơn giá và tổng giá trị thanh toán. Bảng kê phải có chữ ký của người bán và người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thu mua.

Điều kiện để tính vào chi phí hợp lý khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp

Để các khoản chi phí thu mua hàng nông, lâm, thủy sản chưa qua chế biến được chấp nhận là chi phí hợp lệ, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện chặt chẽ:

• Tính xác thực của giao dịch: Việc thu mua phải là giao dịch có thật, giá mua phải phù hợp với giá thị trường tại thời điểm thu mua. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của bảng kê.
• Hồ sơ chứng từ kèm theo: Ngoài bảng kê thu mua, doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ chứng từ thanh toán (phiếu chi tiền mặt hoặc chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt) tương ứng với giá trị trên bảng kê để làm căn cứ đối chiếu khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.
• Trường hợp không được áp dụng bảng kê: Nếu hàng hóa nông, lâm, thủy sản đã qua chế biến hoặc mua lại từ các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thương mại thì bắt buộc phải có hóa đơn theo quy định, không được phép sử dụng bảng kê để tính vào chi phí hợp lý.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan quản lý thuế

Công văn nhấn mạnh vai trò giám sát của cơ quan thuế địa phương và trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp:

• Trách nhiệm giải trình: Doanh nghiệp có nghĩa vụ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa thu mua khi có yêu cầu từ cơ quan quản lý. Mọi hành vi gian lận, lập khống bảng kê để trốn thuế sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Công tác thanh tra, kiểm tra: Cơ quan thuế sẽ tăng cường công tác hậu kiểm, đối chiếu thông tin địa bàn sản xuất và khả năng cung cấp hàng hóa của người bán để phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm về hóa đơn, chứng từ.