Công văn 96/GSQL-GQ4 năm 2017 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho cơ quan hải quan các địa phương nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc kiểm tra và xác định tính hợp lệ của Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Văn bản hướng tới việc thống nhất quy trình nghiệp vụ, giảm thiểu rào cản cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước chặt chẽ.

- Quy định về kiểm tra tính xác thực của chữ ký và con dấu trên C/O

• Cơ quan hải quan địa phương có trách nhiệm đối chiếu trực tiếp chữ ký của người có thẩm quyền ký phát hành C/O và con dấu của cơ quan tổ chức cấp C/O trên chứng từ giấy với mẫu chữ ký, con dấu đã được nước thành viên xuất khẩu thông báo chính thức.
• Trong trường hợp phát hiện có sự khác biệt hoặc nghi ngờ về tính chân thực của chữ ký, con dấu, cơ quan hải quan không tự ý bác bỏ ngay mà phải tập hợp hồ sơ, báo cáo về Tổng cục Hải quan để tiến hành thủ tục xác minh chính thức với cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu.
• Đối với các lô hàng đang trong quá trình chờ kết quả xác minh xuất xứ, doanh nghiệp nhập khẩu được phép thông quan hàng hóa theo mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất ưu đãi tối huệ quốc (MFN), sau khi có kết quả xác minh hợp lệ sẽ được xem xét hoàn trả phần thuế chênh lệch theo quy định.

- Hướng dẫn xử lý các khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của C/O

• Các lỗi kỹ thuật nhỏ như lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc sự khác biệt không trọng yếu về thuật ngữ giữa C/O và các chứng từ kèm theo hồ sơ hải quan (như hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn) được chấp nhận nếu không làm thay đổi bản chất và tính xác thực của nguồn gốc hàng hóa.
• Sự khác biệt về mã số HS giữa nước xuất khẩu và nước nhập khẩu: Nếu mô tả hàng hóa thực tế nhập khẩu hoàn toàn phù hợp với mô tả trên C/O và không làm thay đổi tiêu chí xác định xuất xứ đã khai báo, cơ quan hải quan vẫn xem xét chấp nhận tính hợp lệ của C/O đó.
• Các ô thông tin phụ trợ hoặc không bắt buộc trên mẫu C/O nếu bị bỏ trống hoặc có sai sót nhỏ về mặt hình thức nhưng không ảnh hưởng đến việc xác định tiêu chí xuất xứ cốt lõi thì không bị coi là căn cứ để bác bỏ chứng từ.

- Quy trình phối hợp xác minh và trách nhiệm của các bên liên quan

• Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm túc quy trình hậu kiểm và xác minh xuất xứ theo đúng cam kết tại các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên.
• Doanh nghiệp nhập khẩu có nghĩa vụ phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan, chủ động cung cấp thêm các chứng từ giải trình, tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất hoặc hóa đơn thương mại của bên thứ ba (nếu có) để chứng minh tính trung thực và hợp pháp của lô hàng khi có yêu cầu kiểm tra.
• Nghiêm cấm các hành vi tự ý kéo dài thời gian thông quan hoặc gây khó khăn cho doanh nghiệp đối với các trường hợp C/O chỉ mắc phải các lỗi hình thức nhỏ đã được hướng dẫn chấp nhận trong các văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn nghiệp vụ liên quan.

Công văn 96/GSQL-GQ4 năm 2017 đóng vai trò thiết thực trong việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tạo sự đồng bộ trong áp dụng pháp luật hải quan tại các cửa khẩu, đồng thời ngăn chặn hiệu quả các hành vi gian lận xuất xứ nhằm trục lợi thuế suất ưu đãi đặc biệt.