Công văn 955/TCHQ-TXNK năm 2023 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất việc thực hiện kiểm tra, xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này tập trung tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, chấn chỉnh công tác quản lý trị giá tại các cục hải quan địa phương, đảm bảo tính minh bạch, chống thất thu thuế và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại.

Các nội dung trọng tâm về xác định trị giá hải quan theo Công văn 955/TCHQ-TXNK:

1. Nguyên tắc kiểm tra và xử lý kết quả kiểm tra trị giá hải quan

• Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết trị giá khai báo đối với các mặt hàng thuộc danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro cao về trị giá hải quan hoặc khi phát hiện có nghi vấn về mức giá khai báo.
• Việc bác bỏ trị giá khai báo chỉ được thực hiện khi có đầy đủ cơ sở, bằng chứng chứng minh người khai hải quan kê khai không trung thực, không chính xác hoặc không đủ điều kiện để áp dụng phương pháp trị giá giao dịch theo quy định.
• Các trường hợp nghi vấn phải được chuyển sang bước tham vấn hoặc kiểm tra sau thông quan theo đúng trình tự pháp luật, tránh việc tùy tiện bác bỏ trị giá của doanh nghiệp mà không có căn cứ rõ ràng.

2. Hướng dẫn áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá hải quan

• Phương pháp trị giá giao dịch: Đây là phương pháp đầu tiên và ưu tiên áp dụng. Cơ quan hải quan cần kiểm tra kỹ các điều kiện áp dụng phương pháp này, đặc biệt là ảnh hưởng của mối quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán đối với trị giá giao dịch.
• Các phương pháp xác định trị giá thay thế: Trường hợp không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch, cơ quan hải quan phải áp dụng tuần tự các phương pháp tiếp theo bao gồm: trị giá giao dịch của hàng hóa giống hệt, hàng hóa tương tự, trị giá khấu trừ, trị giá tính toán và phương pháp suy luận. Không được phép nhảy bước hoặc bỏ qua các phương pháp khi chưa đủ căn cứ loại trừ phương pháp trước đó.

3. Kiểm soát các khoản điều chỉnh cộng và điều chỉnh trừ

• Yêu cầu kiểm tra chặt chẽ các khoản phí liên quan đến việc nhập khẩu hàng hóa như phí bản quyền, phí giấy phép, các khoản tiền mà người mua phải trả từ số tiền thu được sau khi định đoạt hàng hóa nhập khẩu để cộng vào trị giá tính thuế nếu đủ điều kiện.
• Xác định rõ tính hợp lệ và tính chính xác của các chứng từ chứng minh cho các khoản điều chỉnh trừ như chi phí vận chuyển, bảo hiểm nội địa, các khoản giảm giá để đảm bảo không làm thất thu ngân sách nhà nước.

4. Nâng cao chất lượng công tác tham vấn trị giá hải quan

• Tăng cường chất lượng công tác tham vấn, tránh việc kéo dài thời gian thông quan gây khó khăn và phát sinh chi phí cho doanh nghiệp.
• Cán bộ hải quan thực hiện tham vấn phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, nguồn thông tin dữ liệu để đối thoại khách quan, minh bạch với người khai hải quan.
• Ghi nhận đầy đủ, trung thực ý kiến giải trình của doanh nghiệp vào biên bản tham vấn để làm cơ sở pháp lý vững chắc cho việc ra quyết định bác bỏ hoặc chấp nhận trị giá khai báo.

5. Quản lý, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

• Yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương cập nhật kịp thời, đầy đủ thông tin về trị giá hải quan của các tờ khai đã thông quan vào hệ thống dữ liệu chung của Tổng cục Hải quan.
• Sử dụng hiệu quả nguồn thông tin từ cơ sở dữ liệu trị giá để phục vụ công tác đánh giá rủi ro, xây dựng danh mục hàng hóa rủi ro về trị giá và phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan.

Tóm lại, Công văn 955/TCHQ-TXNK năm 2023 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thiết thực, giúp chuẩn hóa quy trình xác định trị giá hải quan của cơ quan hải quan các cấp, đồng thời giúp doanh nghiệp nắm rõ các quy định để thực hiện khai báo trị giá hải quan một cách chính xác, đúng quy định pháp luật.