Ngày 07 tháng 01 năm 2015, Tổng cục Hải quan đã ban hành Công văn số 95/TCHQ-TXNK về việc xử lý nợ thuế. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm đôn đốc các Cục Hải quan tỉnh, thành phố tập trung rà soát, phân loại và áp dụng các biện pháp quyết liệt để thu hồi nợ đọng thuế, giảm thiểu nợ xấu và hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách nhà nước trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Đối tượng áp dụng của công văn bao gồm các Cục Hải quan tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các Chi cục Hải quan và các cán bộ, công chức hải quan làm công tác quản lý thuế. Phạm vi điều chỉnh tập trung vào quy trình phân loại nợ, thực hiện các biện pháp cưỡng chế hành chính và hoàn thiện hồ sơ xử lý nợ thuế theo quy định pháp luật.

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tiến hành rà soát kỹ lưỡng và phân loại chính xác các khoản nợ thuế phát sinh tại đơn vị mình quản lý. Việc phân loại phải đảm bảo đúng thực tế và đúng quy định pháp luật, cụ thể:

• Nhóm nợ có khả năng thu hồi: Các đơn vị phải chủ động liên hệ, gửi thông báo nợ thuế và trực tiếp làm việc với người nộp thuế để đôn đốc nộp tiền thuế vào ngân sách nhà nước kịp thời.
• Nhóm nợ khó thu hồi: Xác định rõ nguyên nhân đối với từng khoản nợ cụ thể như doanh nghiệp giải thể, phá sản, bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh hoặc các trường hợp bất khả kháng khác để có phương án xử lý thích hợp.
• Nhóm nợ chờ xử lý: Tập trung rà soát các hồ sơ đang trong quá trình xem xét miễn, giảm, hoàn hoặc khoanh nợ để phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền giải quyết dứt điểm, tránh để nợ kéo dài.

Để nâng cao hiệu quả thu hồi nợ đọng, công văn chỉ đạo các cơ quan hải quan phải kiên quyết áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế theo đúng trình tự quy định của Luật Quản lý thuế:

• Thực hiện trích tiền từ tài khoản và phong tỏa tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế tại các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại.
• Áp dụng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của các doanh nghiệp nợ thuế quá hạn.
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế nội địa để thực hiện các biện pháp cưỡng chế tiếp theo như thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng, kê biên tài sản hoặc đề nghị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh khi cần thiết.

Đối với các khoản nợ thuộc diện được khoanh nợ hoặc xóa nợ theo quy định của pháp luật, Tổng cục Hải quan hướng dẫn các đơn vị thực hiện nghiêm túc việc lập và hoàn thiện hồ sơ:

• Chủ động thu thập đầy đủ các tài liệu pháp lý chứng minh đối tượng nợ thuế đã giải thể, phá sản, cá nhân đã chết hoặc mất tích.
• Thiết lập hồ sơ chặt chẽ, đúng biểu mẫu và gửi về Tổng cục Hải quan hoặc cơ quan có thẩm quyền để xem xét quyết định xóa nợ, tránh tình trạng để nợ ảo kéo dài trên hệ thống quản lý.
• Nghiêm cấm mọi hành vi tự ý xóa nợ hoặc phân loại sai lệch thông tin nhằm giảm tỷ lệ nợ đọng một cách hình thức.

Công văn nhấn mạnh vai trò chỉ đạo và trách nhiệm của Thủ trưởng các đơn vị hải quan địa phương trong công tác quản lý nợ thuế:

• Giao chỉ tiêu thu hồi nợ cụ thể đến từng Chi cục Hải quan và từng cán bộ công chức chuyên trách để gắn trách nhiệm cá nhân với hiệu quả công việc.
• Thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo định kỳ về tình hình nợ thuế, kết quả thu hồi nợ và các vướng mắc phát sinh về Tổng cục Hải quan để kịp thời có phương án tháo gỡ.
• Lấy kết quả thu hồi nợ thuế làm một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ cuối năm của tập thể và cá nhân.

Công văn 95/TCHQ-TXNK có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành (ngày 07 tháng 01 năm 2015). Các hướng dẫn tại văn bản này được áp dụng thống nhất trong toàn ngành Hải quan nhằm siết chặt kỷ cương tài chính và hạn chế tối đa tình trạng thất thu ngân sách nhà nước.