Giới thiệu chung về Công văn 92/GSQL-GQ1

Công văn 92/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Chi cục Hải quan địa phương và các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan đối với nhóm hàng hóa đặc thù bao gồm hàng hóa đã qua sử dụng và hàng hóa được tân trang, làm mới nhập khẩu vào Việt Nam.

Quy định cốt lõi về quản lý hàng hóa đã qua sử dụng và làm mới

Theo nội dung hướng dẫn từ Cục Giám sát quản lý về Hải quan, việc nhập khẩu các loại hàng hóa đã qua sử dụng hoặc được làm mới phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc quản lý nhà nước sau:

• Phân loại và xác định bản chất hàng hóa: Cơ quan hải quan yêu cầu phải phân định rõ ràng giữa hàng hóa mới 100%, hàng hóa đã qua sử dụng và hàng hóa đã được tân trang, làm mới (refurbished). Việc xác định đúng bản chất hàng hóa là cơ sở để áp dụng chính sách thuế, chính sách mặt hàng và các biện pháp quản lý phi thuế quan phù hợp.
• Điều kiện nhập khẩu thiết bị đã qua sử dụng: Đối với máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng, doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chí về tuổi thiết bị (không quá số năm quy định tùy theo từng chủng loại cụ thể) và tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ.
• Kiểm soát hàng hóa thuộc danh mục cấm: Nghiêm cấm nhập khẩu các mặt hàng tiêu dùng, thiết bị điện tử, điện lạnh và gia dụng đã qua sử dụng thuộc danh mục cấm nhập khẩu do Chính phủ và các Bộ quản lý chuyên ngành ban hành.

Thủ tục hải quan và yêu cầu về hồ sơ nhập khẩu

Để đảm bảo tính hợp pháp và rút ngắn thời gian thông quan cho các lô hàng đã qua sử dụng hoặc làm mới, doanh nghiệp cần lưu ý các yêu cầu thủ tục sau:

• Hồ sơ hải quan bắt buộc: Ngoài các chứng từ thương mại thông thường như tờ khai hải quan, hóa đơn thương mại, vận đơn, doanh nghiệp phải xuất trình tài liệu kỹ thuật chứng minh năm sản xuất, nguồn gốc xuất xứ và chứng thư giám định chất lượng của tổ chức giám định được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định hoặc thừa nhận.
• Công tác kiểm tra thực tế hàng hóa: Đối với các lô hàng có nghi ngờ về khai báo (như khai báo là hàng mới nhưng thực tế có dấu hiệu đã qua sử dụng hoặc được sơn sửa, làm mới lại), cơ quan hải quan sẽ thực hiện chuyển luồng để kiểm tra thực tế toàn bộ lô hàng nhằm ngăn chặn hành vi gian lận thương mại.
• Trách nhiệm khai báo của doanh nghiệp: Người khai hải quan phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các nội dung khai báo liên quan đến tình trạng thực tế, chất lượng và giá trị của hàng hóa nhập khẩu.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện cho cơ quan hải quan địa phương

Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục trực thuộc thực hiện thống nhất các nội dung sau:

• Tăng cường phối hợp liên ngành: Chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành tại địa phương để thực hiện kiểm tra, giám định nhanh chóng, tránh gây ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát chặt chẽ chất lượng hàng nhập khẩu.
• Áp dụng quản lý rủi ro: Sử dụng hệ thống thông tin quản lý rủi ro để sàng lọc, phát hiện các doanh nghiệp có lịch sử vi phạm về nhập khẩu hàng hóa đã qua sử dụng trái phép, từ đó có biện pháp giám sát trọng điểm.