Giới thiệu về Công văn 9004/VPCP-PL năm 2024

Công văn 9004/VPCP-PL được Văn phòng Chính phủ ban hành nhằm triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Quy định số 178-QĐ/TW ngày 27 tháng 6 năm 2024 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng của Thủ tướng Chính phủ nhằm quán triệt các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện các giải pháp kiểm soát quyền lực chặt chẽ, ngăn chặn triệt để tình trạng "lợi ích nhóm" trong quá trình soạn thảo, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Nội dung trọng tâm của chỉ đạo tại Công văn 9004/VPCP-PL

Để triển khai hiệu quả Quy định 178-QĐ/TW, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với các bộ, ngành và địa phương, tập trung vào các nội dung cốt lõi sau:

• Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người đứng đầu: Các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật; chịu trách nhiệm trước Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ nếu để xảy ra tình trạng tham nhũng, tiêu cực, "lợi ích nhóm", "lợi ích cục bộ" trong các văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan mình chủ trì soạn thảo hoặc ban hành.
• Kiểm soát chặt chẽ quy trình xây dựng pháp luật: Quá trình soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật phải bảo đảm tính khách quan, công khai, minh bạch. Phải tổ chức lấy ý kiến rộng rãi, thực chất của các đối tượng chịu tác động trực tiếp, các chuyên gia, nhà khoa học và nhân dân. Nghiêm cấm việc cài cắm các quy định có tính chất "lợi ích nhóm", tạo điều kiện thuận lợi cho một nhóm lợi ích cụ thể gây thiệt hại đến lợi ích chung của Nhà nước và xã hội.
• Tăng cường công tác tự kiểm tra, giám sát: Các cơ quan chủ trì soạn thảo phải chủ động rà soát, tự kiểm tra để kịp thời phát hiện, khắc phục những sơ hở, bất cập có thể dẫn đến tham nhũng, tiêu cực trong các dự thảo văn bản. Thực hiện nghiêm túc việc giải trình, tiếp thu ý kiến thẩm định của cơ quan tư pháp và ý kiến của các cơ quan liên quan.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm: Kiên quyết xử lý nghiêm minh, kịp thời theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thao túng, can thiệp trái pháp luật vào quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Phân công nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan liên quan

Công văn 9004/VPCP-PL phân công rõ ràng trách nhiệm cho từng cơ quan nhằm bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả trong triển khai thực hiện:

• Bộ Tư pháp: Chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Quy định số 178-QĐ/TW và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Nâng cao chất lượng công tác thẩm định các dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, kịp thời phát hiện và kiến nghị xử lý các quy định có dấu hiệu "lợi ích nhóm", tiêu cực. Định kỳ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện.
• Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ: Khẩn trương tổ chức quán triệt, phổ biến sâu rộng nội dung Quy định số 178-QĐ/TW đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức thuộc phạm vi quản lý. Chủ động rà soát các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành để kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ những quy định không còn phù hợp, dễ bị lợi dụng để tham nhũng, tiêu cực.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện nghiêm túc quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại địa phương; tăng cường thanh tra, kiểm tra công tác xây dựng pháp luật trên địa bàn quản lý.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hệ thống pháp luật

Việc ban hành Công văn 9004/VPCP-PL thể hiện quyết tâm chính trị cao của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ trong việc cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Việc triển khai nghiêm túc văn bản này sẽ góp phần:

• Xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch và ổn định.
• Bảo vệ lợi ích tối cao của quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
• Củng cố niềm tin của nhân dân vào tính nghiêm minh, công bằng của pháp luật và các cơ quan nhà nước.