Công văn 90/TCT-TNCN do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn các cơ quan thuế địa phương và người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho năm 2009 và triển khai công tác đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh cho năm 2010. Đây là văn bản hướng dẫn chi tiết trong giai đoạn chuyển tiếp khi Luật Thuế thu nhập cá nhân mới đi vào cuộc sống và có những chính sách miễn, giảm thuế đặc thù trong năm 2009.

Năm 2009 là năm đặc biệt khi Nhà nước áp dụng chính sách miễn thuế TNCN trong 6 tháng đầu năm đối với một số loại thu nhập từ tiền lương, tiền công và kinh doanh. Công văn 90/TCT-TNCN đã hướng dẫn cụ thể phương pháp xác định thuế và quyết toán thuế như sau:

• Đối tượng phải quyết toán thuế: Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công, thu nhập từ kinh doanh có số thuế phải nộp trong 6 tháng cuối năm 2009 lớn hơn số thuế đã khấu trừ hoặc tạm nộp, hoặc cá nhân có yêu cầu hoàn thuế, bù trừ thuế vào kỳ tính thuế tiếp theo.
• Phương pháp xác định thu nhập chịu thuế: Thu nhập chịu thuế bình quân tháng trong năm 2009 được xác định bằng tổng thu nhập chịu thuế cả năm chia cho 12 tháng. Thu nhập tính thuế của 6 tháng cuối năm được xác định bằng thu nhập chịu thuế bình quân tháng nhân với 6 tháng, sau đó trừ đi các khoản giảm trừ gia cảnh và các khoản đóng góp bảo hiểm, từ thiện, nhân đạo theo quy định.
• Áp dụng giảm trừ gia cảnh: Mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế là 4 triệu đồng/tháng và cho mỗi người phụ thuộc là 1,6 triệu đồng/tháng, được tính tương ứng cho 6 tháng cuối năm 2009 mà cá nhân thực tế nuôi dưỡng.
• Thủ tục và hồ sơ quyết toán: Người nộp thuế nộp tờ khai quyết toán thuế theo mẫu quy định kèm theo các chứng từ chứng minh số thuế đã khấu trừ hoặc đã tạm nộp trong năm. Tổ chức, cá nhân trả thu nhập có trách nhiệm hỗ trợ quyết toán thay cho cá nhân có ủy quyền.

Để chuẩn bị cho việc áp dụng giảm trừ gia cảnh và khấu trừ thuế TNCN trong năm 2010, Công văn 90/TCT-TNCN đưa ra các quy định cụ thể về việc đăng ký người phụ thuộc:

• Thời hạn và địa điểm đăng ký: Người nộp thuế phải thực hiện đăng ký người phụ thuộc với tổ chức, cá nhân trả thu nhập hoặc cơ quan thuế trực tiếp quản lý để làm căn cứ tạm giảm trừ gia cảnh hàng tháng kể từ đầu năm 2010.
• Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc: Người nộp thuế cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh mối quan hệ và nghĩa vụ nuôi dưỡng đối với người phụ thuộc (như bản sao giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan y tế đối với người ngoài độ tuổi lao động hoặc mất khả năng lao động).
• Trách nhiệm của tổ chức chi trả thu nhập: Tiếp nhận tờ khai đăng ký người phụ thuộc của người lao động, tổng hợp và nộp cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý để cấp mã số thuế cho người phụ thuộc, đồng thời thực hiện tạm giảm trừ gia cảnh khi tính thuế hàng tháng cho người lao động.

Công văn 90/TCT-TNCN đóng vai trò tháo gỡ các vướng mắc kỹ thuật trong việc phân bổ thu nhập và áp dụng chính sách miễn thuế của năm 2009. Người nộp thuế và các tổ chức chi trả cần lưu ý đối chiếu kỹ lưỡng chứng từ khấu trừ thuế và chuẩn bị hồ sơ đăng ký người phụ thuộc đúng hạn để đảm bảo quyền lợi hợp pháp về giảm trừ gia cảnh, tránh các sai sót dẫn đến bị xử phạt chậm nộp hoặc mất quyền lợi hoàn thuế.