Giới thiệu về Công văn 888/TTg-KTN

Công văn 888/TTg-KTN do Thủ tướng Chính phủ ban hành là một văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm chấn chỉnh, tăng cường công tác quản lý quy hoạch, đầu tư xây dựng và vận hành các dự án thủy điện trên phạm vi cả nước. Văn bản này được đưa ra trong bối cảnh việc phát triển thủy điện dồn dập gây ra nhiều hệ lụy về môi trường, diện tích rừng bị suy giảm và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hồ đập trong mùa mưa lũ.

Các nội dung chỉ đạo trọng tâm của Công văn 888/TTg-KTN

Chính phủ đã đưa ra những yêu cầu nghiêm ngặt đối với các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhằm siết chặt quản lý các dự án thủy điện thông qua các nhóm giải pháp sau:

• Rà soát, điều chỉnh quy hoạch các dự án thủy điện: Tiến hành rà soát toàn bộ các dự án thủy điện đã và đang được quy hoạch. Kiên quyết loại bỏ khỏi quy hoạch các dự án hiệu quả kinh tế thấp, có ảnh hưởng lớn đến môi trường - xã hội, chiếm dụng nhiều diện tích đất rừng tự nhiên hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn của vùng hạ du. Không xem xét bổ sung vào quy hoạch các dự án thủy điện quy mô nhỏ trừ trường hợp đặc biệt có hiệu quả tổng hợp cao và được kiểm soát chặt chẽ.
• Quản lý chặt chẽ việc chuyển mục đích sử dụng đất rừng: Kiểm soát nghiêm ngặt việc chuyển mục đích sử dụng đất lâm nghiệp, đặc biệt là rừng tự nhiên, rừng phòng hộ và rừng đặc dụng sang xây dựng các công trình thủy điện. Các dự án chỉ được phép triển khai khi đã hoàn thành đầy đủ các thủ tục pháp lý về đất đai, môi trường và được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án trồng rừng thay thế.
• Đảm bảo an toàn hồ đập và quy trình vận hành: Yêu cầu các chủ đầu tư dự án thủy điện phải thực hiện nghiêm túc công tác kiểm định an toàn đập, xây dựng phương án phòng chống lụt bão bảo đảm an toàn cho vùng hạ du. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc quy trình vận hành đơn hồ và liên hồ chứa, ưu tiên cắt giảm lũ trong mùa mưa và cấp nước cho hạ du trong mùa khô.
• Thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ trồng rừng thay thế: Các chủ đầu tư có nghĩa vụ bắt buộc phải trồng rừng thay thế diện tích rừng đã chuyển đổi để xây dựng công trình thủy điện theo đúng quy định của pháp luật. Trường hợp địa phương không có quỹ đất để trồng rừng thay thế thì chủ đầu tư phải nộp tiền vào Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng để tổ chức trồng rừng ở nơi khác.
• Giải quyết tốt công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư: Đảm bảo đời sống của người dân vùng dự án thủy điện phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Các địa phương và chủ đầu tư cần phối hợp chặt chẽ để giải quyết dứt điểm các tồn tại về đất sản xuất, nhà ở, nước sinh hoạt và hạ tầng thiết yếu cho người dân tái định cư.

Trách nhiệm của các cơ quan, bộ ngành liên quan

Để đảm bảo tính hiệu quả và đồng bộ trong việc thực thi các chỉ đạo, Thủ tướng Chính phủ đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị:

• Bộ Công Thương: Chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương tiếp tục rà soát quy hoạch thủy điện; không cấp phép đầu tư đối với các dự án không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn môi trường; tăng cường công tác hậu kiểm, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy hoạch và quản lý chất lượng xây dựng công trình thủy điện.
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chịu trách nhiệm giám sát chặt chẽ việc chuyển đổi đất rừng, đôn đốc thực hiện nghĩa vụ trồng rừng thay thế; chỉ đạo công tác bảo đảm an toàn hồ đập thủy lợi và phối hợp vận hành các hồ chứa thủy điện phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh.
• Bộ Tài nguyên và Môi trường: Thẩm định nghiêm ngặt báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của các dự án thủy điện; tăng cường thanh tra việc chấp hành pháp luật về tài nguyên nước, bảo vệ môi trường và việc xả nước duy trì dòng chảy tối thiểu của các nhà máy thủy điện.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Chịu trách nhiệm toàn diện về việc quản lý các dự án thủy điện trên địa bàn; giám sát chặt chẽ quá trình thi công, vận hành, thực hiện cam kết bảo vệ môi trường, an sinh xã hội và an toàn cho người dân vùng hạ du.

Ý nghĩa và tầm quan trọng của văn bản

Công văn 888/TTg-KTN thể hiện quan điểm nhất quán của Chính phủ trong việc phát triển năng lượng bền vững, không đánh đổi môi trường và an sinh xã hội lấy tăng trưởng kinh tế ngắn hạn. Việc thực hiện nghiêm túc công văn này góp phần giảm thiểu thiên tai, bảo vệ tài nguyên rừng, nguồn nước và bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản cho nhân dân vùng hạ du các công trình thủy điện.