Tóm tắt Công văn 8877/VPCP-NN năm 2020 về nghiên cứu, xử lý thông tin về nguy cơ mất thị trường gỗ

Công văn 8877/VPCP-NN được Văn phòng Chính phủ ban hành ngày 23 tháng 10 năm 2020 nhằm truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc khẩn trương nghiên cứu, xử lý thông tin liên quan đến nguy cơ mất thị trường xuất khẩu gỗ, đặc biệt là thị trường Hoa Kỳ trước các cuộc điều tra thương mại.

Bối cảnh và tính cấp thiết của văn bản

Trong giai đoạn năm 2020, ngành xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đối mặt với thách thức lớn khi Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) khởi xướng điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với hành vi nhập khẩu và sử dụng gỗ bất hợp pháp tại Việt Nam. Nguy cơ áp thuế cao hoặc hạn chế thương mại từ phía Hoa Kỳ đe dọa trực tiếp đến sự phát triển bền vững của toàn ngành lâm nghiệp trong nước. Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra các chỉ đạo quyết liệt nhằm bảo vệ thị trường xuất khẩu chủ lực này.

Các chỉ đạo trọng tâm của Thủ tướng Chính phủ

Để chủ động ứng phó và giảm thiểu rủi ro, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ, ngành liên quan thực hiện các giải pháp đồng bộ sau:

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính và các cơ quan, hiệp hội liên quan để chủ động làm việc, đối thoại trực tiếp với phía Hoa Kỳ. Cung cấp đầy đủ thông tin, số liệu minh chứng về nỗ lực của Việt Nam trong việc kiểm soát nguồn gốc gỗ hợp pháp, đặc biệt là việc thực thi Hiệp định Đối tác tự nguyện về Thực thi luật lâm nghiệp, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT).
• Bộ Công Thương: Phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong các phiên tham vấn với Hoa Kỳ; theo dõi sát sao diễn biến vụ việc để kịp thời tham mưu cho Chính phủ các giải pháp phòng vệ thương mại phù hợp, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam.
• Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan): Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ nguồn gốc gỗ nhập khẩu, đặc biệt là từ các quốc gia có rủi ro cao về khai thác gỗ bất hợp pháp. Ngăn chặn triệt để tình trạng gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp gỗ và sản phẩm gỗ từ nước ngoài vào Việt Nam để xuất khẩu đi nước thứ ba.

Giải pháp kiểm soát nguồn gốc gỗ và hoàn thiện thể chế

Chính phủ nhấn mạnh việc thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật trong nước và cam kết quốc tế về lâm nghiệp:

• Triển khai hiệu quả Nghị định số 102/2020/NĐ-CP quy định Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam (VNTLAS), phân loại doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ để có biện pháp quản lý phù hợp.
• Yêu cầu các hiệp hội ngành hàng gỗ và các doanh nghiệp xuất khẩu nâng cao nhận thức, tuyệt đối không sử dụng gỗ có nguồn gốc bất hợp pháp, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hồ sơ lâm sản và trách nhiệm giải trình nguồn gốc gỗ.
• Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về quản lý bảo vệ rừng và thương mại lâm sản.

Công tác thông tin, truyền thông và hợp tác quốc tế

Công văn cũng chỉ rõ tầm quan trọng của việc truyền thông minh bạch:

• Đẩy mạnh công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền rộng rãi về các chính sách, nỗ lực và kết quả đạt được của Việt Nam trong việc phát triển lâm nghiệp bền vững, đóng cửa rừng tự nhiên và kiểm soát chặt chẽ gỗ nhập khẩu.
• Xây dựng hình ảnh ngành gỗ Việt Nam phát triển minh bạch, trách nhiệm và thân thiện với môi trường trên trường quốc tế, từ đó củng cố niềm tin của các thị trường nhập khẩu lớn như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản.