TÓM TẮT CÔNG VĂN 8295/CHQ-GSQL NĂM 2025 VỀ PHÒNG CHỐNG GIAN LẬN XUẤT XỨ

Công văn 8295/CHQ-GSQL năm 2025 là văn bản nghiệp vụ quan trọng do cơ quan Hải quan ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước, kiểm tra, giám sát và ngăn chặn các hành vi gian lận xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu và chuyển tải bất hợp pháp hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này đưa ra các chỉ đạo quyết liệt và hướng dẫn cụ thể cho các chi cục hải quan cửa khẩu và lực lượng kiểm soát hải quan nhằm bảo vệ uy tín của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam trên thị trường quốc tế.

1. Mục tiêu và phạm vi áp dụng của Công văn 8295/CHQ-GSQL

Văn bản tập trung vào việc nâng cao hiệu quả kiểm soát đối với các mặt hàng có nguy cơ cao về gian lận xuất xứ, đặc biệt là các nhóm hàng xuất khẩu sang các thị trường lớn đang áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại. Phạm vi áp dụng bao gồm:

• Kiểm tra, giám sát chặt chẽ quy trình làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có dấu hiệu nghi ngờ về xuất xứ.
• Áp dụng thống nhất tại tất cả các chi cục hải quan trực thuộc, các đội kiểm soát hải quan và các đơn vị nghiệp vụ liên quan.
• Tập trung kiểm soát các doanh nghiệp có kim ngạch xuất nhập khẩu tăng đột biến không phù hợp với năng lực sản xuất thực tế.

2. Các biện pháp kiểm soát và ngăn chặn gian lận xuất xứ trọng điểm

Công văn hướng dẫn chi tiết các biện pháp nghiệp vụ mà cơ quan hải quan cần triển khai đồng bộ, bao gồm:

• Kiểm tra hồ sơ hải quan và chứng từ chứng nhận xuất xứ (C/O): Tăng cường kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của các chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa. Thực hiện đối chiếu chặt chẽ thông tin trên C/O với thực tế hàng hóa và các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại, vận đơn, tờ khai hải quan.
• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Chú trọng kiểm tra nhãn mác, bao bì hàng hóa, đặc biệt là việc thể hiện thông tin về nước sản xuất (như ghi sẵn dòng chữ "Made in Vietnam" đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài hoặc ngược lại) để kịp thời phát hiện hành vi giả mạo.
• Phân tích thông tin và quản lý rủi ro: Sử dụng hệ thống thông tin quản lý rủi ro để sàng lọc, xác định các doanh nghiệp, mặt hàng và tuyến đường vận chuyển có độ rủi ro cao về gian lận xuất xứ để đưa vào danh sách kiểm tra trọng điểm.
• Xác minh xuất xứ sau thông quan: Đẩy mạnh công tác kiểm tra sau thông quan tại trụ sở doanh nghiệp đối với các trường hợp có nghi vấn về năng lực sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu đầu vào không tương thích với sản lượng hàng hóa xuất khẩu.

3. Phối hợp liên ngành và xử lý vi phạm

Để đảm bảo tính hiệu quả và nghiêm minh của pháp luật, Công văn 8295/CHQ-GSQL nhấn mạnh công tác phối hợp và chế tài xử lý:

• Phối hợp với các cơ quan tổ chức cấp C/O: Tăng cường trao đổi thông tin với Bộ Công Thương, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và các cơ quan có thẩm quyền để xác minh tính xác thực của các chứng thư chuyên ngành.
• Hợp tác quốc tế: Chủ động chia sẻ thông tin và phối hợp với cơ quan hải quan các nước đối tác để xác minh nguồn gốc hàng hóa trong các chuỗi cung ứng phức tạp.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm: Áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính nghiêm khắc đối với hành vi giả mạo xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp. Trường hợp phát hiện dấu hiệu tội phạm hình sự, cơ quan hải quan sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để khởi tố theo quy định.

4. Trách nhiệm triển khai thực hiện của các đơn vị

Cục Hải quan yêu cầu thủ trưởng các đơn vị trực thuộc nghiêm túc quán triệt và triển khai các nội dung sau:

• Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng công chức hải quan trong việc giám sát, kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hóa tại các khâu thông quan.
• Thường xuyên tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện cũng như các vướng mắc phát sinh về Cục Hải quan (qua Phòng Giám sát quản lý về Hải quan) để kịp thời chỉ đạo, giải quyết.
• Tuyên truyền, hướng dẫn cộng đồng doanh nghiệp chấp hành nghiêm chỉnh các quy định về xuất xứ hàng hóa, tránh vô tình tiếp tay cho các hành vi gian lận thương mại.