Công văn 821/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành hướng dẫn chi tiết về thủ tục chuyển cảng đối với phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất. Văn bản này được ban hành nhằm thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hải quan, tăng cường công tác quản lý nhà nước và ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường từ phế liệu nhập khẩu vào Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Văn bản áp dụng đối với Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, các Chi cục Hải quan cửa khẩu, Chi cục Hải quan ngoài cửa khẩu và các doanh nghiệp có hoạt động nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất. Phạm vi điều chỉnh tập trung vào quy trình thủ tục, điều kiện và thẩm quyền giải quyết việc chuyển cảng đối với các lô hàng phế liệu nhập khẩu từ nước ngoài vào lãnh thổ Việt Nam.

Các điều kiện bắt buộc để thực hiện chuyển cảng phế liệu nhập khẩu

Để được phép chuyển cảng phế liệu nhập khẩu từ cửa khẩu nhập về địa điểm làm thủ tục hải quan ngoài cửa khẩu hoặc cảng đích, doanh nghiệp nhập khẩu phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Doanh nghiệp phải sở hữu Giấy xác nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất do cơ quan có thẩm quyền cấp và văn bản này phải còn hiệu lực pháp luật.
• Lượng phế liệu đề nghị nhập khẩu phải nằm trong hạn ngạch nhập khẩu còn lại được phép của doanh nghiệp theo quy định.
• Doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ ký quỹ bảo đảm phế liệu nhập khẩu theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường trước khi tiến hành thủ tục thông quan hoặc chuyển cảng.
• Cảng đích hoặc địa điểm làm thủ tục hải quan ngoài cửa khẩu phải là nơi có đủ năng lực, trang thiết bị kỹ thuật để thực hiện việc kiểm tra, giám sát và kiểm soát ô nhiễm môi trường đối với mặt hàng phế liệu.

Quy trình thủ tục hải quan và giám sát đối với phế liệu chuyển cảng

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể quy trình phối hợp giữa Chi cục Hải quan cửa khẩu nhập và Chi cục Hải quan nơi hàng đến nhằm đảm bảo tính liên tục và chặt chẽ trong công tác quản lý:

• Trách nhiệm của Chi cục Hải quan cửa khẩu nhập: Thực hiện kiểm tra, đối chiếu thông tin trên hệ thống thông tin một cửa quốc gia và các chứng từ kèm theo. Chỉ cho phép chuyển cảng khi lô hàng đáp ứng đầy đủ các điều kiện về bảo vệ môi trường. Thực hiện niêm phong hải quan đối với phương tiện chứa hàng hóa và bàn giao hồ sơ chuyển cảng cho người vận chuyển.
• Trách nhiệm của Chi cục Hải quan nơi hàng đến: Tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tình trạng niêm phong hải quan của phương tiện vận chuyển. Thực hiện việc kiểm tra thực tế hàng hóa, lấy mẫu phân tích (nếu cần thiết) và tiến hành các thủ tục thông quan theo đúng quy định pháp luật.
• Công tác giám sát trong quá trình vận chuyển: Toàn bộ quá trình vận chuyển phế liệu từ cửa khẩu nhập đến địa điểm làm thủ tục hải quan phải được giám sát chặt chẽ bằng các thiết bị kỹ thuật chuyên dụng như seal định vị GPS để ngăn ngừa tình trạng tẩu tán hàng hóa hoặc tự ý dỡ hàng dọc đường.

Biện pháp xử lý đối với các trường hợp vi phạm hoặc không đủ điều kiện

Đối với các lô hàng phế liệu nhập khẩu không đáp ứng đầy đủ các điều kiện chuyển cảng hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, Tổng cục Hải quan yêu cầu xử lý nghiêm khắc:

• Không giải quyết thủ tục chuyển cảng đối với các lô hàng không có Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường hoặc đã hết hạn ngạch nhập khẩu.
• Yêu cầu hãng tàu, doanh nghiệp nhập khẩu thực hiện ngay biện pháp tái xuất đối với các lô hàng phế liệu không đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường hoặc không có người nhận sau thời hạn quy định.
• Xử phạt vi phạm hành chính và chuyển hồ sơ cho cơ quan chức năng điều tra, xử lý hình sự đối với các hành vi gian lận thương mại, giả mạo giấy tờ để nhập khẩu phế liệu trái phép.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Công văn này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc nghiêm túc triển khai thực hiện, thường xuyên báo cáo những vướng mắc phát sinh về Tổng cục để kịp thời hướng dẫn, giải quyết.