Công văn 819/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành hướng dẫn về việc xử lý ngoại tệ gửi trong các bưu phẩm, bưu kiện nhằm thống nhất quy trình kiểm soát, xử lý các hành vi vi phạm quy định về quản lý ngoại hối qua đường bưu chính và chuyển phát nhanh quốc tế.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của văn bản

Văn bản này áp dụng đối với cơ quan hải quan các cấp, đặc biệt là lực lượng hải quan cửa khẩu, hải quan chuyển phát nhanh và bưu điện quốc tế. Đối tượng chịu sự điều chỉnh trực tiếp là các tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi gửi, nhận bưu phẩm, bưu kiện có chứa ngoại tệ tiền mặt, cùng các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính, dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế hoạt động tại Việt Nam.

Quy định nghiêm cấm gửi ngoại tệ qua đường bưu chính

• Theo quy định của pháp luật về bưu chính và quản lý ngoại hối của Việt Nam, việc gửi tiền mặt nói chung và ngoại tệ nói riêng trong bưu phẩm, bưu kiện xuất khẩu, nhập khẩu là hành vi bị nghiêm cấm, trừ các trường hợp đặc biệt được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp phép bằng văn bản.
• Mọi hành vi tự ý bỏ ngoại tệ (tiền giấy, tiền kim loại) vào thư, bưu phẩm, bưu kiện để chuyển ra nước ngoài hoặc nhận từ nước ngoài về đều bị coi là hành vi vi phạm pháp luật về quản lý ngoại hối và thủ tục hải quan.

Biện pháp xử lý khi phát hiện ngoại tệ trong bưu gửi

• Tạm giữ và lập biên bản: Khi phát hiện bưu phẩm, bưu kiện có chứa ngoại tệ không có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền, cơ quan hải quan phối hợp với doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh tiến hành mở bưu gửi, lập biên bản chứng kiến, biên bản vi phạm hành chính và tạm giữ toàn bộ số ngoại tệ đó để phục vụ công tác xác minh, xử lý.
• Xử phạt vi phạm hành chính: Tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm và trị giá tang vật (quy đổi ra đồng Việt Nam), cơ quan hải quan sẽ áp dụng các hình thức xử phạt tiền và tịch thu tang vật theo quy định tại Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý ngoại hối và lĩnh vực hải quan.
• Truy cứu trách nhiệm hình sự: Đối với các vụ việc phát hiện lượng ngoại tệ có giá trị lớn, có dấu hiệu cố ý cất giấu tinh vi nhằm mục đích vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới, cơ quan hải quan sẽ chuyển hồ sơ và tang vật cho cơ quan điều tra có thẩm quyền để khởi tố vụ án hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Trách nhiệm của các bên liên quan

• Đối với doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh: Có trách nhiệm thông tin, tuyên truyền và khuyến cáo rõ ràng cho khách hàng về danh mục vật phẩm cấm gửi, trong đó có ngoại tệ. Đồng thời, phải phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi để cơ quan hải quan thực hiện việc kiểm tra, giám sát bưu gửi bằng các thiết bị chuyên dụng.
• Đối với cơ quan hải quan: Tăng cường áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, sử dụng hệ thống máy soi chiếu hiện đại để chủ động phát hiện các bưu phẩm, bưu kiện nghi vấn chứa ngoại tệ. Quá trình xử lý tang vật phải đảm bảo đúng trình tự, thủ tục pháp luật, tránh gây thất thoát tài sản và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan nếu có khiếu nại.

Hiệu lực thi hành

Công văn này có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay từ ngày ban hành. Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố quán triệt nội dung hướng dẫn đến toàn thể cán bộ, công chức hải quan làm nhiệm vụ kiểm tra bưu phẩm, bưu kiện để thực hiện thống nhất, nghiêm túc và đúng quy định pháp luật.