Giới thiệu về Công văn 8119/VPCP-CN năm 2023

Công văn 8119/VPCP-CN được Văn phòng Chính phủ ban hành nhằm truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về việc xử lý các thông tin báo chí phản ánh liên quan đến công tác quản lý, khai thác cát phục vụ cho các dự án giao thông trọng điểm, đặc biệt là tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Nội dung phản ánh của báo chí được đề cập

Trong thời gian qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã liên tục phản ánh về những bất cập trong công tác quản lý và khai thác cát xây dựng, cát san lấp với các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Tình trạng khan hiếm nguồn cát san lấp phục vụ cho các dự án đường cao tốc trọng điểm tại khu vực phía Nam.
• Hiện tượng đầu cơ, tích trữ, nâng giá cát vô tội vạ gây ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công và tổng mức đầu tư của các dự án công trình công cộng.
• Hoạt động khai thác cát trái phép (nạn "cát tặc") vẫn diễn ra phức tạp tại nhiều địa phương, gây sạt lở bờ sông, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và đời sống của người dân xung quanh khu vực sông ngòi.
• Những vướng mắc về thủ tục pháp lý trong việc cấp phép khai thác mỏ cát mới và gia hạn các mỏ cát đang hoạt động theo cơ chế đặc thù.

Chỉ đạo cụ thể của Thủ tướng Chính phủ đối với các Bộ, ngành

Để kịp thời chấn chỉnh và giải quyết dứt điểm các tồn tại nêu trên, Thủ tướng Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan chức năng:

• Bộ Tài nguyên và Môi trường: Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương liên quan khẩn trương kiểm tra, xác minh thông tin báo chí phản ánh. Đồng thời, tăng cường thanh tra, kiểm tra công tác quản lý nhà nước về khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường; hướng dẫn các địa phương thực hiện đúng quy định về việc giao mỏ cát theo cơ chế đặc thù của Quốc hội và Chính phủ nhằm phục vụ các dự án giao thông trọng điểm.
• Bộ Giao thông vận tải: Phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các địa phương để đánh giá chính xác nhu cầu, khả năng cung ứng cát san lấp cho từng dự án cụ thể; đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu, thử nghiệm việc sử dụng cát biển làm vật liệu đắp nền đường cao tốc để sớm có phương án thay thế nguồn cát sông đang dần cạn kiệt.
• Bộ Xây dựng: Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về thị trường vật liệu xây dựng; chủ trì nghiên cứu các giải pháp công nghệ, vật liệu thay thế cát tự nhiên trong xây dựng; phối hợp với các địa phương công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng kịp thời, sát với thực tế thị trường để tránh hiện tượng đầu cơ, thổi giá.
• Bộ Công an: Chỉ đạo các lực lượng chức năng và công an các địa phương mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm trong hoạt động khai thác, vận chuyển, kinh doanh cát trái phép; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi bảo kê, tiếp tay cho "cát tặc".

Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và trước Thủ tướng Chính phủ nếu để xảy ra tình trạng khai thác cát trái phép, gây mất an ninh trật tự và hủy hoại môi trường trên địa bàn quản lý.
• Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn rà soát quy hoạch, đẩy nhanh tiến độ cấp phép khai thác cát theo đúng thẩm quyền và quy định pháp luật, ưu tiên tối đa nguồn cát cho các công trình trọng điểm quốc gia.
• Tăng cường công tác thanh tra, giám sát chặt chẽ sản lượng khai thác thực tế của các mỏ cát được cấp phép, đảm bảo không vượt quá công suất quy định; xử lý nghiêm các trường hợp bán cát sai đối tượng hoặc đầu cơ nâng giá.

Ý nghĩa và định hướng thực thi công văn

Công văn 8119/VPCP-CN thể hiện sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời của Chính phủ trong việc tháo gỡ "nút thắt" về nguồn vật liệu san lấp cho các dự án hạ tầng giao thông lớn của đất nước. Việc thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo tại công văn này không chỉ giúp bảo đảm tiến độ các dự án đầu tư công mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, phòng chống thiên tai sạt lở và giữ vững an ninh trật tự tại các địa phương.