Công văn 8068/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất phương án xử lý đối với hành vi nhập khẩu, vận chuyển trái phép lá Khat vào Việt Nam. Đây là cơ sở pháp lý giúp các cơ quan hải quan địa phương giải quyết các vướng mắc trong quá trình đấu tranh, phòng chống tội phạm ma túy qua biên giới.

Xác định tính chất pháp lý và thành phần ma túy trong lá Khat

Tổng cục Hải quan đưa ra các hướng dẫn cụ thể về việc nhận diện và phân loại đối với lá Khat dựa trên các căn cứ khoa học và quy định pháp luật hiện hành:

• Lá Khat (tên khoa học là Catha edulis) được xác định có chứa chất Cathinone. Đây là một chất ma túy cực mạnh, nằm trong danh mục các chất ma túy tuyệt đối cấm sử dụng trong y học và đời sống xã hội theo quy định của Chính phủ.
• Mọi hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ, xuất khẩu hoặc nhập khẩu lá Khat đều bị coi là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng về phòng, chống ma túy.

Hướng dẫn xử lý hình sự và cơ chế phối hợp liên ngành

Để đảm bảo tính răn đe và áp dụng đúng các quy định của Bộ luật Hình sự, Công văn hướng dẫn các đơn vị thực hiện các nội dung sau:

• Các cục hải quan tỉnh, thành phố phải chủ động phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Cảnh sát điều tra, Viện kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân cùng cấp để thống nhất quan điểm xử lý đối với từng vụ việc cụ thể.
• Khi phát hiện các vụ việc vận chuyển, nhập khẩu lá Khat có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, cơ quan hải quan tiến hành khởi tố vụ án hình sự hoặc chuyển hồ sơ, tài liệu và tang vật cho cơ quan điều tra có thẩm quyền để thụ lý, điều tra theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
• Công tác trưng cầu giám định phải được thực hiện nhanh chóng tại các cơ quan chuyên môn có thẩm quyền để xác định chính xác trọng lượng, hàm lượng chất ma túy Cathinone có trong lá Khat, làm căn cứ vững chắc cho việc xử lý hình sự.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát tại các cửa khẩu

Nhằm ngăn chặn triệt để nguồn ma túy này xâm nhập vào nội địa, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị trực thuộc nâng cao cảnh giác và triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ:

• Tập trung kiểm tra, giám sát chặt chẽ các lô hàng vận chuyển qua đường hàng không, chuyển phát nhanh và bưu điện quốc tế, đặc biệt là các lô hàng có nguồn gốc từ các quốc gia châu Phi hoặc đi qua các tuyến đường vận chuyển trọng điểm.
• Sử dụng hiệu quả các trang thiết bị kỹ thuật hiện đại như máy soi chiếu, chó nghiệp vụ để kịp thời phát hiện các kiện hàng nghi vấn chứa lá Khat được ngụy trang tinh vi dưới dạng trà, thảo mộc khô hoặc các loại nông sản khác.
• Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics, chuyển phát nhanh và người dân để nâng cao nhận thức về tác hại của lá Khat cũng như các chế tài xử lý nghiêm khắc của pháp luật đối với hành vi vi phạm liên quan.