Công văn 791/BCT-KHCN năm 2020 do Bộ Công Thương ban hành là văn bản quan trọng nhằm hướng dẫn và xác định rõ trách nhiệm kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Văn bản này đóng vai trò thiết thực trong việc triển khai đồng bộ Nghị định số 15/2018/NĐ-CP, giúp thống nhất đầu mối quản lý, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

- Phạm vi áp dụng và mục tiêu quản lý

• Xác định rõ danh mục các sản phẩm, nhóm sản phẩm thực phẩm nhập khẩu thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương bao gồm: sữa chế biến, dầu thực vật, bột, tinh bột, bánh, mứt, kẹo, bia, nước giải khát, rượu, cồn và đồ uống có cồn, cùng các sản phẩm bao bì chứa đựng thực phẩm tương ứng.
• Thống nhất cơ chế phối hợp giữa cơ quan kiểm tra nhà nước và cơ quan hải quan nhằm tối ưu hóa quy trình thông quan, giảm thiểu thời gian và chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp.
• Đảm bảo kiểm soát chặt chẽ chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm đối với các mặt hàng nhập khẩu trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường Việt Nam nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

- Chỉ định cơ quan kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu

• Bộ Công Thương thực hiện việc chỉ định các tổ chức, đơn vị có đủ năng lực kỹ thuật và pháp lý làm cơ quan kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
• Các cơ quan được chỉ định có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ đăng ký, thực hiện việc kiểm tra hồ sơ, lấy mẫu kiểm nghiệm (khi có yêu cầu hoặc nghi ngờ) và cấp Thông báo kết quả kiểm tra thực phẩm nhập khẩu đạt hoặc không đạt yêu cầu theo đúng quy định pháp luật.
• Yêu cầu các tổ chức kiểm tra phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia và chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của kết quả kiểm tra, thử nghiệm.

- Phương thức kiểm tra và quy trình thực hiện

• Áp dụng linh hoạt ba phương thức kiểm tra bao gồm: kiểm tra giảm, kiểm tra thông thường và kiểm tra chặt. Việc áp dụng phương thức nào sẽ tùy thuộc vào mức độ rủi ro của sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ và lịch sử chấp hành pháp luật về an toàn thực phẩm của doanh nghiệp nhập khẩu.
• Quy định chi tiết về thành phần hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu, bao gồm Bản tự công bố sản phẩm, Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) hoặc Giấy chứng nhận y tế (HC) đối với một số nhóm sản phẩm đặc thù theo quy định.
• Thời hạn giải quyết và trả kết quả kiểm tra được yêu cầu rút ngắn tối đa nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giải phóng hàng hóa nhanh chóng tại các cửa khẩu, tránh gây ách tắc dòng lưu chuyển hàng hóa.

- Trách nhiệm thi hành và cơ chế phối hợp

• Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Công Thương) đóng vai trò là đầu mối chuyên môn để theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn và tổng hợp tình hình thực hiện công tác kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu trên phạm vi cả nước.
• Các cơ quan kiểm tra được chỉ định có nghĩa vụ báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về kết quả kiểm tra, đặc biệt là các trường hợp lô hàng không đạt yêu cầu chất lượng để Bộ Công Thương kịp thời có biện pháp xử lý, cảnh báo hoặc áp dụng biện pháp kiểm tra chặt chẽ hơn.
• Tăng cường phối hợp chặt chẽ với Tổng cục Hải quan để thực hiện việc thông quan hàng hóa dựa trên kết quả kiểm tra của cơ quan được chỉ định, đồng thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại, vi phạm quy định về an toàn thực phẩm nhập khẩu.