Giới thiệu về Công văn 786/GSQL-GQ2

Công văn 786/GSQL-GQ2 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan thuộc Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc và thống nhất quy trình thực hiện công tác giám sát hải quan đối với việc tiêu hủy phế liệu, phế thải của các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp chế xuất (DNCX) và các doanh nghiệp thực hiện hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu.

Nguyên tắc giám sát hải quan đối với việc tiêu hủy phế liệu, phế thải

Công văn đưa ra các chỉ đạo cụ thể nhằm tối ưu hóa quy trình quản lý, giảm bớt gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo chặt chẽ công tác quản lý nhà nước:

• Áp dụng quản lý rủi ro trong giám sát: Cơ quan hải quan thực hiện giám sát việc tiêu hủy phế liệu, phế thải dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro. Công chức hải quan không nhất thiết phải giám sát trực tiếp tại hiện trường tiêu hủy đối với mọi trường hợp, trừ các trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc thuộc diện kiểm tra trọng điểm.
• Trách nhiệm tự quản lý của doanh nghiệp: Doanh nghiệp thực hiện tiêu hủy phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực đối với số lượng, chủng loại phế liệu, phế thải đưa đi tiêu hủy, đồng thời đảm bảo quy trình tiêu hủy không gây ô nhiễm môi trường.
• Yêu cầu về đơn vị tiêu hủy: Việc tiêu hủy phải được thực hiện bởi các tổ chức, cá nhân có đủ năng lực và được cơ quan quản lý nhà nước về môi trường cấp phép xử lý chất thải theo đúng quy định pháp luật về bảo vệ môi trường.

Thủ tục và hồ sơ báo cáo tiêu hủy

Để đảm bảo tính minh bạch và làm cơ sở quyết toán thuế, doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt các bước thủ tục sau:

• Thông báo phương án tiêu hủy: Trước khi tiến hành tiêu hủy, doanh nghiệp phải gửi văn bản thông báo chi tiết cho Chi cục Hải quan quản lý trực tiếp. Nội dung thông báo phải nêu rõ thời gian, địa điểm, danh mục, số lượng phế liệu, phế thải và phương pháp tiêu hủy cụ thể.
• Hồ sơ chứng minh hoàn thành tiêu hủy: Sau khi kết thúc quá trình tiêu hủy, doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ các chứng từ liên quan bao gồm: Hợp đồng dịch vụ với đơn vị xử lý chất thải, biên bản giao nhận phế liệu, phế thải và biên bản nghiệm thu tiêu hủy có xác nhận của các bên liên quan.
• Lưu trữ hình ảnh và video: Khuyến khích doanh nghiệp chủ động ghi hình, chụp ảnh chi tiết toàn bộ quá trình tiêu hủy để lưu trữ tại doanh nghiệp và xuất trình, cung cấp cho cơ quan hải quan khi có yêu cầu kiểm tra, đối chiếu sau này.

Quy định về nghĩa vụ thuế và thủ tục sau tiêu hủy

Công văn cũng làm rõ các chính sách thuế liên quan đến nguyên liệu, vật tư cấu thành nên phế liệu, phế thải sau khi tiêu hủy:

• Miễn thuế đối với hàng hóa đã tiêu hủy: Nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công, sản xuất xuất khẩu khi đã được tiêu hủy hợp pháp dưới dạng phế liệu, phế thải và có sự giám sát, xác nhận đúng quy định thì được miễn thuế nhập khẩu và không phải nộp thuế giá trị gia tăng.
• Xử lý phế liệu thu hồi có giá trị thương mại: Trường hợp sau khi tiêu hủy thu được phế liệu, phế thải có giá trị thương mại và doanh nghiệp muốn bán thanh lý vào thị trường nội địa, doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới, kê khai và nộp đầy đủ các loại thuế (thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng) theo quy định đối với hàng hóa chuyển tiêu thụ nội địa.