Công văn 7732/CT-TTHT do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành năm 2013 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Nội dung trọng tâm của văn bản tập trung vào việc xác định thu nhập chịu thuế đối với các khoản lợi ích do người sử dụng lao động chi trả thay cho người lao động, đặc biệt là chi phí về nhà ở, điện, nước và các dịch vụ kèm theo.

1. Quy định về khoản chi trả hộ tiền nhà, điện, nước

Theo hướng dẫn của Cục Thuế, các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền do người sử dụng lao động trả thay cho người lao động phải được tính vào thu nhập chịu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công. Quy định chi tiết đối với khoản tiền nhà như sau:

• Khoản tiền thuê nhà do đơn vị sử dụng lao động chi trả hộ được tính vào thu nhập chịu thuế theo số thực tế chi trả thay, nhưng không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế phát sinh (chưa bao gồm tiền thuê nhà) tại đơn vị.
• Đối với các khoản chi trả hộ về tiền điện, tiền nước và các dịch vụ kèm theo (nếu có) đối với nhà ở do đơn vị sử dụng lao động trả thay thì phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN theo số thực tế chi trả.
• Trường hợp cá nhân ở tại trụ sở làm việc thì khoản thu nhập chịu thuế căn cứ vào tiền thuê nhà hoặc chi phí khấu hao, chi phí điện, nước và các dịch vụ khác phân bổ theo tỷ lệ diện tích mà cá nhân sử dụng thực tế.

2. Phương pháp xác định phần thu nhập chịu thuế từ tiền thuê nhà

Để áp dụng đúng quy định về hạn mức 15% đối với tiền thuê nhà trả thay, doanh nghiệp và người lao động cần thực hiện theo nguyên tắc:

• Xác định thu nhập làm căn cứ tính hạn mức: Lấy tổng thu nhập chịu thuế trong kỳ (không bao gồm tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ kèm theo do doanh nghiệp trả thay).
• Tính toán hạn mức tối đa: Lấy tổng thu nhập chịu thuế vừa xác định nhân với 15%.
• Xác định số thuế phải nộp: So sánh số tiền thuê nhà thực tế trả thay với hạn mức 15%. Số tiền tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động sẽ là số nhỏ hơn giữa hai mức này.

3. Các trường hợp ngoại lệ không tính vào thu nhập chịu thuế

Công văn cũng làm rõ một số trường hợp đặc thù được miễn hoặc không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN đối với lợi ích nhà ở:

• Khoản nhà ở do người sử dụng lao động xây dựng để cung cấp miễn phí cho người lao động làm việc tại khu công nghiệp thì không tính vào thu nhập chịu thuế của người lao động.
• Nhà ở do người sử dụng lao động xây dựng tại khu kinh tế, vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn hoặc địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn được cung cấp miễn phí cho người lao động cũng thuộc đối tượng không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.

4. Lưu ý đối với doanh nghiệp khi quyết toán và kê khai thuế

Để đảm bảo tính hợp pháp và tránh rủi ro bị truy thu thuế khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Hợp đồng lao động hoặc quy chế tài chính của công ty phải ghi rõ khoản chi về nhà ở, điện, nước là khoản lợi ích được hưởng của người lao động.
• Doanh nghiệp phải lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ thanh toán tiền thuê nhà, tiền điện, nước mang tên tổ chức, cá nhân chi trả để làm căn cứ hạch toán chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và tính thuế TNCN cho người lao động.