Giới thiệu chung về Công văn 7645/TCHQ-GSQL

Công văn 7645/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến thủ tục đăng ký và quản lý định mức đối với loại hình sản xuất xuất khẩu (SXXK) và gia công. Văn bản này đóng vai trò định hướng cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu thực hiện thống nhất các quy định pháp luật, đặc biệt là trong bối cảnh chuyển đổi phương thức quản lý định mức theo các quy định mới tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC.

Các nội dung trọng tâm và hướng dẫn chi tiết tại Công văn 7645/TCHQ-GSQL

- Nguyên tắc bãi bỏ thủ tục đăng ký định mức trước khi sản xuất

• Doanh nghiệp hoạt động theo loại hình sản xuất xuất khẩu và gia công không còn phải thực hiện thủ tục đăng ký định mức, định mức hao hụt dự kiến với cơ quan hải quan trước khi tiến hành sản xuất sản phẩm.
• Thay vào đó, doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm xây dựng, ban hành và lưu trữ định mức thực tế sử dụng cho từng mã sản phẩm tại cơ sở sản xuất của mình.
• Định mức thực tế này phải được phản ánh chính xác, trung thực trên hệ thống sổ sách kế toán, chứng từ quản lý sản xuất và tài liệu kỹ thuật của doanh nghiệp.

- Quy định về thời điểm và phương thức thông báo định mức thực tế

• Doanh nghiệp có nghĩa vụ thông báo định mức thực tế sử dụng của lượng sản phẩm đã xuất khẩu cho cơ quan hải quan khi thực hiện nộp báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu.
• Thời hạn nộp báo cáo quyết toán và thông báo định mức thực tế là chậm nhất 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính của doanh nghiệp.
• Việc thông báo được thực hiện thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của ngành hải quan. Trường hợp hệ thống gặp sự cố, doanh nghiệp thực hiện nộp bản giấy theo hướng dẫn cụ thể của cơ quan hải quan.

- Trách nhiệm giải trình và chứng minh của doanh nghiệp

• Doanh nghiệp phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, tính hợp pháp của định mức thực tế đã thông báo.
• Khi cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra báo cáo quyết toán hoặc kiểm tra sau thông quan, doanh nghiệp có nghĩa vụ xuất trình đầy đủ các tài liệu chứng minh như: quy trình công nghệ sản xuất, sơ đồ thiết kế sản phẩm, bảng tính toán định mức kỹ thuật, và chứng từ kế toán liên quan đến việc tiêu hao nguyên liệu, vật tư.
• Mọi sự chênh lệch giữa định mức thực tế sử dụng và định mức kỹ thuật thiết kế phải được giải trình rõ ràng bằng văn bản kèm theo các nguyên nhân khách quan (như lỗi sản phẩm, phế phẩm, phế liệu phát sinh trong quá trình sản xuất).

- Hướng dẫn nghiệp vụ đối với cơ quan Hải quan địa phương

• Cơ quan hải quan các cấp thực hiện quản lý định mức dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro và đánh giá tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.
• Không yêu cầu doanh nghiệp nộp các chứng từ ngoài quy định khi tiếp nhận báo cáo quyết toán và thông tin định mức thực tế.
• Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc rủi ro cao về việc khai báo định mức không đúng thực tế (nhằm mục đích gian lận thuế hoặc tẩu tán nguyên liệu nhập khẩu), cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp để xác minh quy trình sản xuất và năng lực sản xuất thực tế.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 7645/TCHQ-GSQL đã góp phần đơn giản hóa triệt để thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, chuyển từ cơ chế tiền kiểm (kiểm tra trước) sang hậu kiểm (kiểm tra sau). Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, giảm thiểu chi phí và thời gian thông quan. Đồng thời, văn bản cũng nâng cao tính tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước của cơ quan hải quan thông qua việc áp dụng công nghệ thông tin và quản lý rủi ro hiện đại.