Giới thiệu chung về Công văn 728/TCHQ-GSQL năm 2022

Công văn 728/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành vào năm 2022 nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến thủ tục hủy tờ khai hải quan đối với hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Chi cục Hải quan địa phương và doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ, giúp thống nhất quy trình thực hiện và đảm bảo tính pháp lý chặt chẽ.

Các trường hợp được phép hủy tờ khai nhập khẩu tại chỗ

Theo nội dung hướng dẫn tại Công văn 728/TCHQ-GSQL, việc hủy tờ khai nhập khẩu tại chỗ được thực hiện dựa trên các quy định pháp luật hiện hành về hải quan, cụ thể bao gồm các trường hợp sau:

• Hủy do tờ khai xuất khẩu tương ứng đã bị hủy: Trong hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ, tờ khai xuất khẩu và tờ khai nhập khẩu có mối quan hệ liên kết chặt chẽ. Khi tờ khai xuất khẩu tại chỗ đã bị cơ quan hải quan hủy bỏ do giao dịch không thành công hoặc do sai sót, tờ khai nhập khẩu tại chỗ tương ứng cũng phải được xem xét hủy bỏ để đảm bảo tính đồng bộ của dữ liệu hệ thống.
• Hủy do không phát sinh giao dịch thực tế: Trường hợp doanh nghiệp đã đăng ký tờ khai nhập khẩu tại chỗ nhưng sau đó các bên đối tác hủy bỏ hợp đồng mua bán, không thực hiện việc giao nhận hàng hóa trên thực tế.
• Hủy do khai trùng lặp thông tin: Doanh nghiệp vô ý khai nhiều tờ khai cho cùng một lô hàng nhập khẩu tại chỗ dẫn đến việc trùng lặp dữ liệu trên hệ thống VNACCS/VCIS.

Quy trình và thủ tục thực hiện hủy tờ khai

Công văn 728/TCHQ-GSQL hướng dẫn chi tiết về trách nhiệm của người khai hải quan và cơ quan hải quan trong quá trình thực hiện thủ tục hủy tờ khai:

• Trách nhiệm của người khai hải quan: Doanh nghiệp phải nộp văn bản đề nghị hủy tờ khai hải quan theo mẫu quy định, trong đó nêu rõ lý do hủy và cung cấp các chứng từ, tài liệu chứng minh việc tờ khai xuất khẩu tương ứng đã được hủy hoặc chứng minh giao dịch thực tế không diễn ra.
• Trách nhiệm của Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai: Công chức hải quan có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu thông tin trên hệ thống thông tin nghiệp vụ hải quan. Cơ quan hải quan nơi mở tờ khai nhập khẩu phải chủ động phối hợp, trao đổi thông tin với cơ quan hải quan nơi mở tờ khai xuất khẩu để xác minh tính chính xác trước khi phê duyệt quyết định hủy.
• Thời hạn giải quyết: Việc xử lý hồ sơ hủy tờ khai phải được thực hiện nhanh chóng, đúng thời hạn quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC) để không gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Xử lý nghĩa vụ thuế và tài chính sau khi hủy tờ khai

Một trong những nội dung quan trọng được đề cập là việc xử lý các nghĩa vụ thuế phát sinh từ tờ khai bị hủy:

• Hoàn thuế và xử lý tiền thuế nộp thừa: Trường hợp doanh nghiệp đã nộp thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (GTGT) hoặc các loại thuế, phí khác cho tờ khai nhập khẩu tại chỗ nhưng sau đó tờ khai này bị hủy hợp lệ, cơ quan hải quan sẽ hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện thủ tục hoàn thuế hoặc bù trừ tiền thuế nộp thừa theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế.
• Điều chỉnh sổ sách kế toán: Doanh nghiệp có trách nhiệm điều chỉnh lại hệ thống sổ sách kế toán, hóa đơn chứng từ liên quan đến lô hàng xuất nhập khẩu tại chỗ đã bị hủy để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan của cơ quan thuế và hải quan.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 728/TCHQ-GSQL đóng vai trò thiết thực trong việc tháo gỡ các nút thắt pháp lý cho doanh nghiệp, cụ thể:

• Giúp chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ của cơ quan hải quan các cấp, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một kiểu khác nhau gây khó khăn cho doanh nghiệp.
• Đảm bảo tính minh bạch, ngăn chặn các hành vi lợi dụng hình thức xuất nhập khẩu tại chỗ để gian lận thương mại hoặc trốn thuế.
• Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp FDI thực hiện các thủ tục hải quan một cách nhanh chóng, giảm thiểu chi phí hành chính phát sinh.