Giới thiệu chung về Công văn 725/TCHQ-KTSTQ

Công văn 725/TCHQ-KTSTQ do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình kiểm tra, giám sát và xử lý các vướng mắc liên quan đến công tác thanh khoản hợp đồng gia công của doanh nghiệp. Văn bản tập trung vào việc hướng dẫn đối chiếu số liệu, xử lý nguyên liệu dư thừa, phế liệu, phế phẩm và xác định nghĩa vụ thuế khi kết thúc hợp đồng gia công với thương nhân nước ngoài.

- Mục đích và phạm vi hướng dẫn của văn bản

• Thống nhất quy trình kiểm tra sau thông quan đối với hoạt động gia công xuất khẩu trên phạm vi toàn quốc.
• Tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, ngăn chặn các hành vi lợi dụng loại hình gia công để gian lận thương mại hoặc trốn thuế.
• Hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn trong việc thực hiện báo cáo quyết toán và thanh khoản các hợp đồng gia công dài hạn hoặc có tính chất phức tạp.

- Quy định về đối chiếu số liệu và xác định chênh lệch

• Doanh nghiệp có trách nhiệm theo dõi, ghi chép và lưu trữ đầy đủ chứng từ, sổ sách kế toán liên quan đến lượng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, định mức tiêu hao thực tế và lượng sản phẩm xuất khẩu.
• Cơ quan hải quan thực hiện đối chiếu số liệu giữa báo cáo quyết toán của doanh nghiệp với hệ thống dữ liệu hải quan và thực tế tồn kho tại nhà xưởng của doanh nghiệp.
• Mọi trường hợp chênh lệch thừa hoặc thiếu nguyên liệu, vật tư mà doanh nghiệp không chứng minh được nguyên nhân khách quan hợp lý sẽ bị xử lý truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định pháp luật hiện hành.

- Phương án xử lý nguyên liệu, vật tư dư thừa và máy móc thiết bị

• Khi hợp đồng gia công kết thúc hoặc hết hiệu lực, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục xử lý nguyên liệu, vật tư dư thừa, máy móc, thiết bị thuê mượn theo đúng thời hạn quy định.
• Các phương án xử lý hợp pháp bao gồm: bán, thanh lý tại thị trường Việt Nam (chuyển tiêu thụ nội địa), xuất trả cho bên đặt gia công ở nước ngoài, chuyển sang hợp đồng gia công khác hoặc thực hiện tiêu hủy.
• Đối với phương án chuyển tiêu thụ nội địa, doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới, áp dụng chính sách thuế và chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu tại thời điểm chuyển đổi mục đích sử dụng.

- Quản lý và xử lý phế liệu, phế phẩm phát sinh

• Phế liệu, phế phẩm thu được từ quá trình sản xuất hàng gia công nếu được phép tiêu thụ nội địa thì doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định.
• Trường hợp doanh nghiệp lựa chọn phương án tiêu hủy phế liệu, phế phẩm thì quy trình tiêu hủy phải được thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan hoặc cơ quan quản lý môi trường có thẩm quyền, đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường và đúng thủ tục pháp lý.

- Trách nhiệm của các bên liên quan

• Đối với doanh nghiệp: Phải chủ động lập và nộp báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư đúng thời hạn; chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của số liệu đã khai báo.
• Đối với cơ quan hải quan: Tạo điều kiện thuận lợi, hướng dẫn rõ ràng cho doanh nghiệp thực hiện thủ tục; đồng thời áp dụng các biện pháp nghiệp vụ kiểm tra sau thông quan dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các sai phạm.