Tóm tắt Công văn 7209/TCHQ-GSQL năm 2018 về vướng mắc trong quá trình thực hiện Thông tư 39/2018/TT-BTC

Công văn 7209/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh của các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình triển khai Thông tư 39/2018/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung Thông tư 38/2015/TT-BTC về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu). Dưới đây là tổng hợp và phân tích chi tiết các nội dung hướng dẫn trọng tâm của văn bản này.

- Hướng dẫn về khai bổ sung và hủy tờ khai hải quan

• Trường hợp khai bổ sung: Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về thời điểm và thủ tục khai bổ sung thông tin tờ khai. Đối với các chỉ tiêu thông tin hệ thống không hỗ trợ khai bổ sung thiết kế riêng, doanh nghiệp thực hiện khai báo trên văn bản giấy hoặc thông qua các phân hệ nghiệp vụ khác theo đúng hướng dẫn kỹ thuật.
• Thủ tục hủy tờ khai: Việc hủy tờ khai hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu được siết chặt nhằm tránh trục lợi. Công văn làm rõ các trường hợp tờ khai đã đăng ký nhưng không có hàng hóa thực xuất hoặc thực nhập trong thời hạn quy định, hoặc tờ khai trùng lặp, từ đó đưa ra quy trình xác minh và phê duyệt hủy tờ khai thống nhất giữa các chi cục.

- Quản lý hải quan đối với loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu

• Báo cáo quyết toán (BCQT): Đây là nội dung gặp nhiều vướng mắc nhất từ phía doanh nghiệp. Công văn 7209/TCHQ-GSQL hướng dẫn chi tiết cách thức lập báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, hàng hóa xuất khẩu theo nguyên tắc trị giá hoặc lượng. Đồng thời, làm rõ việc đồng bộ số liệu giữa hệ thống kế toán nội bộ của doanh nghiệp và số liệu khai báo hải quan.
• Xử lý nguyên liệu, vật tư dư thừa: Hướng dẫn thủ tục tiêu hủy nguyên liệu, phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình gia công, sản xuất xuất khẩu. Quy định rõ vai trò giám sát trực tiếp hoặc gián tiếp của cơ quan hải quan và trách nhiệm kê khai, nộp thuế của doanh nghiệp khi chuyển mục đích sử dụng sang tiêu thụ nội địa.
• Thông báo cơ sở sản xuất: Làm rõ thời hạn và cách thức thông báo, kiểm tra cơ sở sản xuất, năng lực sản xuất của tổ chức, cá nhân gia công, sản xuất xuất khẩu để đảm bảo tính chính xác, ngăn ngừa tình trạng gian lận thương mại và doanh nghiệp "ma".

- Xác định trị giá hải quan và quản lý thuế

• Kiểm tra trị giá hải quan: Hướng dẫn chi tiết quy trình tham vấn giá, các trường hợp bác bỏ trị giá khai báo khi có nghi vấn về mức giá khai báo thấp hơn cơ sở dữ liệu. Công văn yêu cầu các chi cục hải quan thực hiện nghiêm túc việc cập nhật thông tin vào hệ thống dữ liệu trị giá hải quan để áp dụng thống nhất trên toàn quốc.
• Thủ tục miễn, giảm, hoàn thuế và không thu thuế: Làm rõ thẩm quyền, hồ sơ và quy trình xử lý tiền thuế nộp thừa, tiền chậm nộp. Đặc biệt là hướng dẫn xử lý thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu nhưng phải tái xuất hoặc chuyển mục đích sử dụng sang đối tượng không chịu thuế.

- Công tác giám sát hải quan tại cảng, kho, bãi

• Giám sát hàng hóa đưa vào, đưa ra: Hướng dẫn phối hợp giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng trong việc trao đổi dữ liệu điện tử. Giải quyết triệt để các sự cố nghẽn mạng hoặc lỗi hệ thống không truyền được thông tin đủ điều kiện qua khu vực giám sát hải quan (hệ thống VASSCM).
• Thủ tục đối với hàng hóa vận chuyển độc lập: Quy định rõ về niêm phong hải quan, định vị GPS và trách nhiệm bảo quản nguyên trạng hàng hóa trong quá trình vận chuyển giữa các địa điểm kiểm tra ngoài cửa khẩu, kho ngoại quan và cửa khẩu nhập/xuất.

- Ý nghĩa và tác động thực tiễn của văn bản

Công văn 7209/TCHQ-GSQL đóng vai trò như một cẩm nang xử lý tình huống thực tế, giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật hải quan trên toàn quốc. Việc làm rõ các quy định phức tạp của Thông tư 39/2018/TT-BTC không chỉ giúp cơ quan hải quan địa phương giảm thiểu sai sót trong quản lý mà còn tạo hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch, hỗ trợ tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu của cộng đồng doanh nghiệp.