Giới thiệu về Công văn 7146/TCHQ-GSQL

Công văn 7146/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và đôn đốc Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất, hiệu quả việc xử lý hàng hóa tồn đọng tại các cảng biển, cảng hàng không và các địa điểm thông quan khác. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình phân loại, kiểm kê và xử lý hàng hóa quá thời hạn lưu giữ, góp phần giải phóng mặt bằng cảng và khơi thông dòng chảy hàng hóa xuất nhập khẩu.

Các nội dung trọng tâm của Công văn 7146/TCHQ-GSQL bao gồm:

- Công tác rà soát, thống kê và phân loại hàng hóa tồn đọng

• Các Chi cục Hải quan phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi để tiến hành rà soát, lập danh mục các lô hàng đã quá thời hạn 90 ngày kể từ ngày đến cửa khẩu nhưng chưa có người đến nhận.
• Thực hiện phân loại chi tiết hàng hóa tồn đọng theo từng nhóm: hàng hóa dễ bị hư hỏng, hàng hóa là chất độc hại, hàng hóa cấm nhập khẩu, hàng hóa không đủ điều kiện nhập khẩu và hàng hóa thông thường có giá trị thương mại.
• Xác định rõ thông tin về chủ hàng (người gửi, người nhận) dựa trên vận đơn và các chứng từ kèm theo để phục vụ công tác thông báo và xử lý tiếp theo.

- Quy trình thông báo tìm chủ sở hữu hàng hóa

• Cơ quan Hải quan có trách nhiệm thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng và gửi thông báo trực tiếp đến người nhận hàng có tên trên vận đơn.
• Thời hạn để người nhận hàng hoặc người có quyền lợi liên quan đến nhận hàng là 60 ngày kể từ ngày thông báo lần đầu. Đối với hàng hóa mau hỏng, hàng hóa là chất đông lạnh, hóa chất nguy hiểm, thời hạn này có thể được rút ngắn để đảm bảo an toàn và giá trị của hàng hóa.
• Hết thời hạn thông báo mà không có người đến nhận hoặc không xác định được chủ sở hữu, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành các thủ tục xác lập quyền sở hữu toàn dân và xử lý theo quy định pháp luật.

- Phương án xử lý đối với từng loại hàng hóa cụ thể

• Đối với hàng hóa có giá trị thương mại: Tiến hành thành lập Hội đồng định giá và tổ chức bán đấu giá công khai theo quy định. Tiền thu được từ bán đấu giá sau khi trừ các chi phí liên quan (vận chuyển, lưu kho, tổ chức đấu giá, thuế) sẽ được nộp vào ngân sách nhà nước.
• Đối với hàng hóa gây ô nhiễm môi trường, chất thải, phế liệu không đạt chuẩn: Buộc người vận chuyển (hãng tàu) hoặc chủ hàng thực hiện việc tái xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam. Trường hợp không thể tái xuất, sẽ tiến hành tiêu hủy bắt buộc với chi phí do bên vi phạm hoặc doanh nghiệp vận chuyển chịu trách nhiệm chi trả.
• Đối với hàng hóa là vũ khí, tài liệu phản động, văn hóa phẩm độc hại: Chuyển giao cho các cơ quan quản lý chuyên ngành để xử lý hoặc tiêu hủy theo quy định an ninh quốc gia.

- Trách nhiệm phối hợp của các bên liên quan

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo sát sao các Chi cục Hải quan trực thuộc đẩy nhanh tiến độ xử lý, không để tồn đọng kéo dài gây lãng phí và ùn tắc tại các cảng.
• Doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi: Có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin về các lô hàng tồn đọng, hỗ trợ mặt bằng, phương tiện để kiểm kê, phân loại và bảo quản hàng hóa trong quá trình chờ xử lý.
• Hội đồng xử lý hàng tồn đọng: Hoạt động tích cực, khách quan, đảm bảo tính minh bạch trong khâu định giá, đấu giá và tiêu hủy hàng hóa.

- Chế độ báo cáo và giám sát thực hiện

• Các đơn vị hải quan địa phương phải định kỳ tổng hợp số liệu, báo cáo kết quả xử lý hàng hóa tồn đọng về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan).
• Kịp thời phản ánh các khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền trong quá trình áp dụng pháp luật để Tổng cục Hải quan phối hợp với Bộ Tài chính và các Bộ, ngành liên quan đưa ra phương án giải quyết dứt điểm.