Giới thiệu về Công văn 708/GSQL-TH năm 2016

Công văn 708/GSQL-TH do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế liên quan đến việc áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt đối với hàng hóa có Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu D (Form D) trong trường hợp hàng hóa được thuê gia công ở nước ngoài. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm đảm bảo tính thống nhất trong quá trình kiểm tra, áp dụng thuế suất ưu đãi theo Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA).

Nội dung cốt lõi và hướng dẫn xử lý vướng mắc về C/O mẫu D

Văn bản tập trung làm rõ các nguyên tắc xác định xuất xứ và tính hợp lệ của C/O mẫu D đối với hàng hóa được đưa đi gia công tại các nước thành viên ASEAN trước khi nhập khẩu về Việt Nam. Các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Xác định xuất xứ hàng hóa gia công: Hàng hóa được thuê gia công ở nước ngoài muốn được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo Hiệp định ATIGA phải đáp ứng đầy đủ các quy tắc xuất xứ quy định tại Hiệp định này. Việc gia công, chế biến tại nước nhận gia công phải vượt qua công đoạn gia công đơn giản và cấu thành nên xuất xứ của sản phẩm theo tiêu chí xuất xứ cụ thể của mặt hàng (PSR) hoặc tiêu chí hàm lượng giá trị khu vực (RVC).
• Tính hợp lệ của C/O mẫu D: C/O mẫu D phải được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của nước thành viên ASEAN nơi thực hiện việc gia công cuối cùng. Trên C/O phải thể hiện đầy đủ, chính xác các thông tin về người xuất khẩu, người nhập khẩu, mô tả hàng hóa, tiêu chí xuất xứ và các thông tin liên quan khác theo đúng quy định của Hiệp định ATIGA.
• Mối quan hệ giữa các bên trong giao dịch gia công: Cơ quan hải quan cần kiểm tra kỹ hợp đồng gia công ký kết giữa doanh nghiệp Việt Nam (bên thuê gia công) và đối tác nước ngoài (bên nhận gia công), hóa đơn thương mại, chứng từ vận chuyển để xác định tính logic và hợp pháp của luồng hàng hóa cũng như luồng thanh toán.

Quy trình kiểm tra và xác minh của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo việc áp dụng ưu đãi thuế quan đúng đối tượng và tránh gian lận thương mại, Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các bước sau:

• Kiểm tra hồ sơ hải quan: Đối chiếu thông tin trên C/O mẫu D với tờ khai hải quan, hợp đồng thuê gia công, hóa đơn thương mại và các chứng từ kèm theo hồ sơ nhập khẩu. Đặc biệt lưu ý đến thông tin về người xuất khẩu trên C/O mẫu D phải phù hợp với bên nhận gia công hoặc bên được chỉ định xuất khẩu.
• Kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu có): Trong trường hợp có nghi ngờ về tính xác thực của hàng hóa hoặc thông tin trên C/O, cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa để đối chiếu với mô tả trên C/O và hồ sơ gia công.
• Tiến hành xác minh xuất xứ: Nếu phát hiện nghi vấn về tiêu chí xuất xứ hoặc tính hợp lệ của C/O mẫu D mà không thể làm rõ tại thời điểm thông quan, cơ quan hải quan sẽ thực hiện thủ tục xác minh (verification) với cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu theo quy định của Hiệp định ATIGA. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa vẫn được thông quan nhưng không được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt mà phải áp dụng mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất MFN.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 708/GSQL-TH đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp thực hiện hoạt động sản xuất, gia công trong khu vực ASEAN. Văn bản giúp:

• Tạo hành lang pháp lý rõ ràng: Giúp doanh nghiệp chủ động trong việc chuẩn bị hồ sơ chứng minh xuất xứ khi thực hiện phương thức thuê gia công nước ngoài.
• Thống nhất quy trình nghiệp vụ: Hạn chế sự chồng chéo, không đồng nhất trong việc áp dụng quy định giữa các chi cục hải quan cửa khẩu khác nhau trên cả nước.
• Thúc đẩy hợp tác sản xuất trong ASEAN: Khuyến khích chuỗi cung ứng và phân công lao động hợp lý giữa Việt Nam và các nước thành viên ASEAN, tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan từ Hiệp định ATIGA.