Tóm tắt Công văn 7027/BYT-MT năm 2021 về tăng cường quản lý chất thải trong phòng, chống dịch COVID-19

Công văn 7027/BYT-MT được Bộ Y tế ban hành trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến hết sức phức tạp tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Sự gia tăng nhanh chóng của các cơ sở cách ly tập trung, cơ sở thu dung, điều trị bệnh nhân COVID-19, cùng các chiến dịch tiêm chủng và xét nghiệm diện rộng đã làm phát sinh một lượng lớn chất thải y tế, đặc biệt là chất thải lây nhiễm. Nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm chéo và ô nhiễm môi trường, Bộ Y tế đã đưa ra các chỉ đạo quyết liệt gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc thắt chặt quy trình quản lý chất thải.

Các nội dung chỉ đạo trọng tâm và quy định cốt lõi của Công văn 7027/BYT-MT bao gồm:

• Xây dựng và chủ động triển khai kế hoạch quản lý chất thải y tế tại địa phương: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế để rà soát, điều chỉnh và tổ chức thực hiện phương án thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải y tế phát sinh do dịch bệnh COVID-119 trên địa bàn. Phương án phải đảm bảo tính chủ động, sẵn sàng ứng phó với các cấp độ dịch bệnh khác nhau, không để xảy ra tình trạng ùn ứ chất thải lây nhiễm tại các cơ sở y tế và khu cách ly.
• Thực hiện nghiêm ngặt việc phân loại chất thải tại nguồn:
  • Tại các cơ sở điều trị và khu cách ly tập trung: Toàn bộ chất thải phát sinh từ phòng bệnh của người nhiễm hoặc nghi nhiễm COVID-19 (bao gồm cả khẩu trang, trang phục bảo hộ cá nhân, khăn giấy lau mũi miệng, thức ăn thừa, đồ dùng thải bỏ) phải được coi là chất thải lây nhiễm nhóm A. Các chất thải này phải được phân loại ngay vào túi hoặc thùng có lót túi màu vàng, có biểu tượng cảnh báo chất thải lây nhiễm và ghi rõ chữ "Chất thải có nguy cơ chứa SARS-CoV-2".
  • Tại các điểm tiêm chủng và lấy mẫu xét nghiệm: Rác thải là kim tiêm, bơm tiêm, bông băng dính máu, vỏ lọ vắc xin, que lấy mẫu, ống nghiệm phải được thu gom riêng biệt vào các hộp an toàn và túi màu vàng chuyên dụng ngay sau khi sử dụng.
  • Tại hộ gia đình có người cách ly (F0, F1 cách ly tại nhà): Hướng dẫn người cách ly tự phân loại chất thải lây nhiễm vào túi màu vàng, buộc kín miệng túi trước khi bàn giao cho lực lượng thu gom chuyên trách của địa phương.
• Quy trình thu gom và vận chuyển an toàn:
  • Tần suất thu gom chất thải lây nhiễm tại các cơ sở y tế, khu cách ly tập trung phải được thực hiện tối thiểu 01 lần/ngày hoặc nhiều hơn tùy theo lượng chất thải phát sinh thực tế.
  • Phương tiện vận chuyển chất thải y tế lây nhiễm phải là xe chuyên dụng, có thùng kín, không bị rò rỉ dịch thải ra môi trường. Lộ trình vận chuyển phải được tối ưu hóa, tránh đi qua các khu vực đông dân cư trong giờ cao điểm.
  • Nhân viên tham gia thu gom, vận chuyển chất thải phải được tập huấn quy trình an toàn sinh học, trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân (quần áo bảo hộ, khẩu trang N95 hoặc tương đương, găng tay cao su, kính bảo hộ, ủng).
• Ưu tiên các phương án xử lý chất thải lây nhiễm:
  • Ưu tiên xử lý bằng lò đốt chất thải y tế chuyên dụng hoặc thiết bị hấp khử trùng đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.
  • Trong trường hợp địa phương không có đủ năng lực xử lý tại chỗ, phải chủ động liên kết với các đơn vị xử lý chất thải nguy hại có chức năng được cấp phép tại các tỉnh lân cận để hỗ trợ xử lý ngay trong ngày.
  • Khuyến khích áp dụng các công nghệ xử lý chất thải không đốt (hấp, vi sóng) thân thiện với môi trường tại các bệnh viện dã chiến, cơ sở thu dung điều trị quy mô lớn.
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát: Bộ Y tế yêu cầu các địa phương thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành (Y tế, Tài nguyên và Môi trường, Công an nhân dân) để tiến hành thanh tra, giám sát đột xuất việc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường và quản lý chất thải y tế. Mọi hành vi vi phạm, đặc biệt là hành vi vứt rác thải y tế lây nhiễm chung với rác thải sinh hoạt hoặc đổ thải không đúng nơi quy định, phải bị xử lý nghiêm khắc theo quy định của pháp luật hình sự và hành chính.
• Bảo đảm nguồn lực và kinh phí thực hiện: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố cần bố trí đầy đủ nguồn ngân sách địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác để mua sắm trang thiết bị, vật tư (túi, thùng đựng chất thải, hóa chất khử khuẩn) và chi trả chi phí vận chuyển, xử lý chất thải y tế phát sinh trong chiến dịch phòng, chống dịch.

Ý nghĩa và tầm quan trọng của văn bản:

Công văn 7027/BYT-MT đóng vai trò là hành lang chỉ đạo kỹ thuật và quản lý quan trọng, giúp các địa phương thống nhất phương án hành động trong khâu xử lý rác thải y tế phát sinh từ đại dịch. Việc thực hiện nghiêm túc các nội dung trong công văn này không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe cho lực lượng tuyến đầu chống dịch, nhân viên vệ sinh môi trường mà còn ngăn chặn triệt để nguy cơ virus SARS-CoV-2 phát tán ngược trở lại cộng đồng thông qua con đường rác thải.