Công văn 698/VPCP-KTTH do Văn phòng Chính phủ ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng liên quan đến việc áp dụng và triển khai chế độ ưu tiên trong lĩnh vực thủ tục hải quan đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Đây là một phần trong nỗ lực cải cách hành chính, hiện đại hóa ngành hải quan nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho hoạt động thương mại quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp tại Việt Nam.

Chế độ ưu tiên hải quan mang lại những đặc quyền và lợi ích to lớn cho các doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện, cụ thể bao gồm:

• Miễn kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa: Doanh nghiệp được áp dụng chế độ ưu tiên sẽ được miễn kiểm tra chứng từ giấy và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa trong quá trình thông quan, trừ trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng.
• Thông quan bằng tờ khai chưa hoàn chỉnh: Cho phép doanh nghiệp thực hiện thông quan hàng hóa dựa trên tờ khai hải quan chưa hoàn chỉnh hoặc các chứng từ thay thế, và được hoàn thiện tờ khai trong thời hạn quy định.
• Ưu tiên thứ tự làm thủ tục: Hàng hóa của doanh nghiệp ưu tiên được hệ thống hải quan tiếp nhận, kiểm tra và thông quan trước các đối tượng thông thường khác.
• Thuận lợi trong thủ tục thuế: Được áp dụng các chính sách ưu đãi về hoàn thuế trước kiểm tra sau, cũng như các thủ tục nộp thuế, bảo lãnh thuế đơn giản hóa.

Để được cơ quan hải quan công nhận và áp dụng chế độ ưu tiên theo tinh thần chỉ đạo tại Công văn 698/VPCP-KTTH, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí nghiêm ngặt sau:

• Tính tuân thủ pháp luật: Trong thời gian quy định liên tục trước ngày nộp đơn, doanh nghiệp không có hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế, hải quan, kế toán và kiểm toán.
• Kim ngạch xuất nhập khẩu tối thiểu: Đạt mức kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu hàng năm theo quy định của Bộ Tài chính (trừ các trường hợp doanh nghiệp công nghệ cao hoặc doanh nghiệp được khuyến khích đặc biệt).
• Hệ thống kiểm soát nội bộ đạt chuẩn: Doanh nghiệp phải thiết lập và duy trì hệ thống quản lý, kiểm soát nội bộ chặt chẽ, minh bạch, có khả năng theo dõi sát sao luồng hàng hóa và dòng tiền.
• Thực hiện giao dịch tài chính minh bạch: Toàn bộ hoạt động thanh toán cho các hợp đồng xuất nhập khẩu phải được thực hiện qua ngân hàng theo đúng quy định của pháp luật.

Văn phòng Chính phủ đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với các cơ quan quản lý nhà nước nhằm đảm bảo tính hiệu quả của chính sách:

• Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan: Chịu trách nhiệm hướng dẫn chi tiết quy trình thẩm định, xét duyệt và công nhận doanh nghiệp ưu tiên một cách công khai, minh bạch và nhanh chóng.
• Tăng cường công tác hậu kiểm: Chuyển phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra sau thông quan định kỳ để đảm bảo doanh nghiệp luôn duy trì việc tuân thủ các điều kiện ưu tiên.
• Phối hợp liên ngành: Đẩy mạnh sự phối hợp giữa cơ quan hải quan với các cơ quan thuế, ngân hàng và các bộ ngành liên quan để đồng bộ hóa dữ liệu, giảm thiểu phiền hà cho doanh nghiệp.