Giới thiệu chung về Công văn 644/HĐBCQG-VPHĐBCQG

Công văn 644/HĐBCQG-VPHĐBCQG được Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia ban hành năm 2021 nhằm hướng dẫn, lưu ý các địa phương và các tổ chức phụ trách bầu cử thực hiện tốt các công việc trọng tâm trước, trong và sau ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026. Văn bản này đóng vai trò chỉ đạo quan trọng, bảo đảm ngày bầu cử diễn ra an toàn, dân chủ, đúng pháp luật, đặc biệt là trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp tại thời điểm đó.

Các nội dung cần lưu ý trước ngày bầu cử

Trước khi ngày bầu cử chính thức diễn ra, các tổ chức phụ trách bầu cử cần tập trung rà soát và hoàn thiện toàn bộ công tác chuẩn bị, cụ thể bao gồm các nhiệm vụ sau:

• Rà soát, cập nhật danh sách cử tri: Thường xuyên kiểm tra, cập nhật biến động danh sách cử tri, đặc biệt lưu ý những cử tri đi làm ăn xa trở về địa phương, cử tri đang thực hiện cách ly y tế do dịch bệnh COVID-19 để kịp thời bổ sung hoặc xóa tên, bảo đảm quyền bầu cử của công dân.
• Chuẩn bị cơ sở vật chất và trang thiết bị: Kiểm tra kỹ lưỡng khu vực bỏ phiếu, chuẩn bị đầy đủ hòm phiếu chính, hòm phiếu phụ, con dấu, phiếu bầu, bút, thước kẻ và các văn phòng phẩm cần thiết. Bố trí phòng bỏ phiếu theo đúng quy trình một chiều để tránh ùn tắc.
• Triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh: Xây dựng phương án phân luồng cử tri, bố trí nước sát khuẩn, khẩu trang dự phòng và máy đo thân nhiệt tại lối vào khu vực bỏ phiếu. Thiết lập phòng cách ly tạm thời đối với các trường hợp cử tri có biểu hiện ho, sốt.
• Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền: Tăng cường thời lượng phát thanh, tuyên truyền về ngày bầu cử, tiểu sử tóm tắt của các ứng cử viên, quy trình bỏ phiếu và các quy định về phòng chống dịch để cử tri nắm rõ.

Các nội dung cần lưu ý trong ngày bầu cử

Trong ngày bầu cử, việc điều hành và giám sát quy trình bỏ phiếu phải được thực hiện nghiêm ngặt, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và an toàn:

• Tổ chức lễ khai mạc trang trọng, đúng giờ: Lễ khai mạc phải được tiến hành đúng thời gian quy định, bảo đảm sự tham gia của các thành viên Tổ bầu cử và đại diện cử tri. Kiểm tra và niêm phong hòm phiếu trước sự chứng kiến của cử tri.
• Hướng dẫn cử tri thực hiện đúng quy trình bỏ phiếu: Nhắc nhở cử tri thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tự mình đi bầu, không bầu hộ, bầu thay. Bảo đảm khoảng cách an toàn giữa các cử tri khi nhận phiếu, ghi phiếu và bỏ phiếu vào hòm phiếu.
• Sử dụng hòm phiếu phụ (hòm phiếu di động): Tổ chức mang hòm phiếu phụ đến tận nơi ở, nơi điều trị hoặc nơi cách ly tập trung cho những cử tri không thể đến phòng bỏ phiếu (người già yếu, người khuyết tật, người đang thực hiện cách ly y tế). Quá trình này phải có sự giám sát chặt chẽ và thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo hộ y tế.
• Bảo đảm an ninh, trật tự: Phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, quân đội tại địa phương để tuần tra, canh gác, kịp thời phát hiện và xử lý các tình huống gây mất an ninh trật tự tại khu vực bỏ phiếu.
• Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo: Tổ bầu cử phải thường xuyên báo cáo tiến độ cử tri đi bầu về Ban bầu cử và Ủy ban bầu cử cấp trên theo các mốc giờ quy định để tổng hợp thông tin kịp thời.

Các nội dung cần lưu ý sau ngày bầu cử

Sau khi kết thúc thời gian bỏ phiếu, các công việc liên quan đến kiểm phiếu và hoàn thiện hồ sơ phải được thực hiện khẩn trương, chính xác:

• Quy trình kiểm phiếu nghiêm ngặt: Việc kiểm phiếu phải được tiến hành ngay sau khi tuyên bố kết thúc cuộc bỏ phiếu. Tổ bầu cử phải mời đại diện cử tri không phải là người ứng cử chứng kiến việc kiểm phiếu. Phân loại phiếu bầu rõ ràng (phiếu hợp lệ, phiếu không hợp lệ) và giải quyết các khiếu nại phát sinh tại chỗ.
• Lập biên bản kết quả kiểm phiếu: Biên bản kết quả kiểm phiếu phải được lập đầy đủ, chính xác, có chữ ký của Tổ trưởng, Thư ký Tổ bầu cử và những người chứng kiến. Gửi biên bản về Ban bầu cử và Ủy ban bầu cử cấp xã theo đúng thời hạn quy định.
• Niêm phong và bảo quản tài liệu bầu cử: Thực hiện niêm phong toàn bộ phiếu bầu (phiếu đã kiểm, phiếu chưa sử dụng, phiếu bị hỏng) và các tài liệu liên quan. Bàn giao và bảo quản nghiêm ngặt tại nơi quy định, tránh để xảy ra thất thoát, hư hỏng hoặc can thiệp trái phép.
• Tổng kết và công bố kết quả: Phối hợp với các cơ quan chức năng để tổng hợp kết quả bầu cử, xác định người trúng cử và chuẩn bị hồ sơ báo cáo Hội đồng bầu cử quốc gia để công bố kết quả chính thức theo quy định của pháp luật.

Ý nghĩa và tầm quan trọng của văn bản

Công văn 644/HĐBCQG-VPHĐBCQG là cẩm nang hướng dẫn hành động thực tiễn, giúp các cấp chính quyền và các tổ chức phụ trách bầu cử chủ động phương án ứng phó với mọi tình huống phát sinh. Sự chỉ đạo sát sao này đã góp phần quan trọng vào sự thành công chung của ngày hội non sông, bảo đảm tỷ lệ cử tri đi bầu cao, lựa chọn được những đại biểu xứng đáng vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất và cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đồng thời giữ vững an toàn sức khỏe cho nhân dân.