Tóm tắt Công văn 637/TCHQ-TXNK năm 2024 về kê khai trị giá hải quan

Công văn 637/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2024 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất việc kê khai, kiểm tra và xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế, đảm bảo tính minh bạch, thống nhất trong áp dụng pháp luật và chống thất thu thuế.

Mục đích và phạm vi áp dụng của Công văn 637/TCHQ-TXNK

Văn bản được ban hành hướng tới việc chỉ đạo Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý trị giá hải quan ngay từ khâu thông quan đến kiểm tra sau thông quan. Các mục tiêu cốt lõi bao gồm:

• Thống nhất quy trình kiểm tra chi tiết hồ sơ hải quan đối với các tờ khai có nghi vấn về trị giá khai báo.
• Hướng dẫn người khai hải quan thực hiện kê khai đầy đủ, chính xác các khoản điều chỉnh cộng và điều chỉnh trừ vào trị giá hải quan theo đúng quy định.
• Tăng cường hiệu quả công tác quản lý rủi ro, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi khai sai, khai thấp trị giá nhằm gian lận thuế.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm về xác định trị giá hải quan

Công văn 637/TCHQ-TXNK đưa ra các chỉ đạo cụ thể đối với cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp xuất nhập khẩu về các nguyên tắc xác định trị giá tính thuế:

• Nguyên tắc áp dụng phương pháp xác định trị giá: Việc xác định trị giá hải quan phải tuân thủ nghiêm ngặt các phương pháp quy định tại Thông tư số 39/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 60/2019/TT-BTC). Người khai hải quan có trách nhiệm tự kê khai, tự xác định trị giá hải quan và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của nội dung đã khai báo.
• Kiểm tra các khoản điều chỉnh: Cơ quan hải quan tập trung kiểm tra các khoản phí liên quan trực tiếp đến hàng hóa nhập khẩu như phí bản quyền, phí giấy phép, các khoản tiền mà người mua phải trả từ doanh thu sau khi bán lại, định đoạt hoặc sử dụng hàng hóa nhập khẩu để xác định nghĩa vụ cộng vào trị giá tính thuế.
• Xử lý giao dịch có mối quan hệ đặc biệt: Đối với các giao dịch giữa các bên có mối quan hệ đặc biệt (như công ty liên kết, công ty mẹ - con), cơ quan hải quan phải kiểm tra, làm rõ mối quan hệ này có ảnh hưởng đến trị giá giao dịch hay không. Trường hợp có ảnh hưởng, trị giá giao dịch sẽ bị bác bỏ và chuyển sang phương pháp xác định trị giá khác phù hợp.
• Quy trình tham vấn và bác bỏ trị giá khai báo: Hướng dẫn chi tiết về trình tự tổ chức tham vấn trực tiếp hoặc gián tiếp. Việc bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp phải dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc, chứng cứ rõ ràng và được ghi nhận cụ thể trong biên bản tham vấn.

Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình thực hiện

Để đảm bảo hiệu quả thực thi, Tổng cục Hải quan phân định rõ vai trò và trách nhiệm của từng đối tượng:

• Đối với cơ quan hải quan địa phương: Chủ động thu thập thông tin, xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu giá để làm cơ sở đối chiếu. Công chức hải quan không được tự ý yêu cầu doanh nghiệp nộp các chứng từ ngoài quy định pháp luật, gây phiền hà cho hoạt động thông quan.
• Đối với doanh nghiệp (người khai hải quan): Có nghĩa vụ hợp tác, cung cấp đầy đủ, kịp thời các chứng từ, tài liệu kỹ thuật, hóa đơn thương mại, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan khác để chứng minh tính trung thực, khách quan của trị giá khai báo khi cơ quan hải quan yêu cầu.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 637/TCHQ-TXNK năm 2024 đóng vai trò là công cụ hướng dẫn nghiệp vụ thiết thực, giúp tháo gỡ khó khăn cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Việc áp dụng đúng tinh thần công văn góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh bình đẳng, bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước, đồng thời thúc đẩy tiến trình cải cách, hiện đại hóa và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế.