Công văn 6317/BYT-BM-TE được Bộ Y tế ban hành nhằm hướng dẫn các địa phương rà soát, củng cố và triển khai hoạt động của phòng đẻ cũng như thực hiện dịch vụ đỡ đẻ thường tại các trạm y tế xã, phường, thị trấn. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe sinh sản, giảm tử vong mẹ và tử vong sơ sinh, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

- Phân loại và định hướng hoạt động của các trạm y tế xã

Bộ Y tế yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiến hành rà soát, đánh giá thực trạng và phân loại các trạm y tế xã thành các nhóm cụ thể để có phương án xử lý phù hợp:

• Nhóm trạm y tế đủ điều kiện: Đối với các trạm y tế xã có đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực (hộ sinh hoặc bác sĩ sản phụ khoa) đã được đào tạo, cần tiếp tục duy trì phòng đẻ và thực hiện dịch vụ đỡ đẻ thường, bảo đảm an toàn tai biến sản khoa.
• Nhóm trạm y tế ở vùng khó khăn: Đối với các trạm y tế xã ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giao thông đi lại khó khăn, mặc dù chưa đủ điều kiện nhưng bắt buộc phải duy trì dịch vụ đỡ đẻ. Các địa phương cần ưu tiên đầu tư kinh phí, nâng cấp cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị và đào tạo nhân lực để đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
• Nhóm trạm y tế gần cơ sở y tế tuyến trên: Đối với các trạm y tế xã có vị trí địa lý gần các bệnh viện huyện, trung tâm y tế huyện hoặc các cơ sở y tế có chức năng đỡ đẻ (thời gian di chuyển dưới 30 phút), không nhất thiết phải duy trì phòng đẻ. Các trạm này sẽ chuyển trọng tâm sang quản lý thai nghén, chăm sóc trước và sau sinh, phát hiện sớm các nguy cơ để chuyển tuyến kịp thời.

- Yêu cầu về nhân lực và đào tạo chuyên môn

Để đảm bảo an toàn cho sản phụ và trẻ sơ sinh, Công văn 6317/BYT-BM-TE nhấn mạnh các yêu cầu về đào tạo và bố trí nhân lực:

• Cán bộ thực hiện đỡ đẻ tại trạm y tế xã phải là hộ sinh hoặc bác sĩ được đào tạo về đỡ đẻ thường, chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm (EENC) và xử trí tích cực giai đoạn ba của cuộc chuyển dạ.
• Thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo liên tục, đào tạo lại và chuyển giao kỹ thuật từ tuyến trên xuống tuyến dưới nhằm cập nhật kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành cho cán bộ y tế xã.
• Đảm bảo có sự hỗ trợ chuyên môn kịp thời từ tuyến huyện thông qua hệ thống hội chẩn từ xa hoặc cử cán bộ tuyến trên xuống hỗ trợ trực tiếp khi có ca đẻ khó hoặc tai biến xảy ra.

- Đảm bảo cơ sở vật chất, trang thiết bị và thuốc thiết yếu

Các trạm y tế xã được phép duy trì phòng đẻ phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật tối thiểu bao gồm:

• Phòng đẻ phải bảo đảm sạch sẽ, kín gió, đủ ánh sáng và có nguồn nước sạch ổn định.
• Trang bị đầy đủ các dụng cụ đỡ đẻ vô khuẩn, bàn đẻ đúng quy chuẩn, cân trẻ em, nguồn oxy và các thiết bị hồi sức sơ sinh cơ bản.
• Cung cấp đầy đủ các loại thuốc thiết yếu trong sản khoa theo danh mục quy định của Bộ Y tế, đặc biệt là các thuốc co hồi tử cung (như Oxytocin) để dự phòng và xử trí băng huyết sau sinh.

- Tổ chức thực hiện và trách nhiệm của các cơ quan

Bộ Y tế giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị trong việc triển khai thực hiện công văn:

• Sở Y tế các tỉnh, thành phố: Chịu trách nhiệm toàn diện trong việc chỉ đạo, rà soát, phân loại các trạm y tế; xây dựng kế hoạch đầu tư, đào tạo nhân lực và phê duyệt danh mục kỹ thuật phù hợp cho từng trạm y tế xã.
• Trung tâm Y tế huyện: Tăng cường công tác giám sát, hỗ trợ kỹ thuật định kỳ cho các trạm y tế xã; thiết lập đường dây nóng và quy trình chuyển tuyến an toàn, nhanh chóng đối với các trường hợp tai biến sản khoa.
• Các trạm y tế xã: Thực hiện nghiêm túc các quy trình chuyên môn kỹ thuật do Bộ Y tế ban hành; ghi chép sổ sách, báo cáo đầy đủ, chính xác các chỉ số về chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em tại địa phương.