Giới thiệu về Công văn 624/TCT-CS năm 2015

Công văn 624/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành năm 2015 là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế đối với các giao dịch hợp đồng tương lai (một dạng công cụ tài chính phái sinh). Văn bản này giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương nhằm thống nhất phương án áp dụng thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với loại hình giao dịch này.

- Chính sách Thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với giao dịch hợp đồng tương lai

Về nghĩa vụ thuế GTGT đối với các hoạt động liên quan đến hợp đồng tương lai, Tổng cục Thuế đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

• Giao dịch hợp đồng tương lai được xác định là một hình thức giao dịch công cụ tài chính phái sinh. Theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng và các văn bản hướng dẫn thi hành, hoạt động dịch vụ tài chính phái sinh thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
• Do đó, các tổ chức, cá nhân thực hiện giao dịch mua bán hợp đồng tương lai không phải kê khai, nộp thuế GTGT đối với doanh thu từ hoạt động chuyển nhượng này.
• Các khoản phí dịch vụ đi kèm trực tiếp phục vụ cho giao dịch phái sinh (nếu do các tổ chức trung gian cung cấp) cần được phân loại rõ ràng để áp dụng đúng thuế suất GTGT tương ứng theo quy định pháp luật hiện hành.

- Chính sách Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Đối với các tổ chức, doanh nghiệp tham gia giao dịch hợp đồng tương lai, nghĩa vụ thuế TNDN được xác định như sau:

• Xác định thu nhập tính thuế: Thu nhập từ hoạt động giao dịch hợp đồng tương lai được tính vào thu nhập khác hoặc doanh thu hoạt động tài chính của doanh nghiệp khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN trong kỳ tính thuế.
• Chi phí được trừ: Các khoản chi phí phát sinh thực tế liên quan trực tiếp đến hoạt động giao dịch hợp đồng tương lai (như phí giao dịch, phí môi giới, chi phí quản lý tài khoản) được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, miễn là có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật.
• Xử lý lỗ: Khoản lỗ từ giao dịch hợp đồng tương lai (nếu có) được bù trừ với thu nhập từ hoạt động kinh doanh khác của doanh nghiệp trong cùng kỳ tính thuế hoặc chuyển lỗ sang các năm tiếp theo theo quy định về chuyển lỗ của Luật Thuế TNDN.

- Chính sách Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Đối với đối tượng là cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú tham gia đầu tư, giao dịch hợp đồng tương lai:

• Thu nhập từ chuyển nhượng hợp đồng tương lai (chứng khoán phái sinh) của cá nhân được phân loại vào nhóm thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán.
• Cá nhân có thu nhập từ hoạt động này có nghĩa vụ nộp thuế TNCN theo thuế suất quy định đối với chuyển nhượng chứng khoán (áp dụng trên giá trị giao dịch hoặc chênh lệch tùy theo từng thời kỳ hướng dẫn cụ thể của pháp luật thuế TNCN).
• Các công ty chứng khoán, tổ chức trung gian tài chính có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN trước khi thanh toán tiền cho cá nhân theo đúng quy định pháp luật để đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

- Ý nghĩa và hướng dẫn tổ chức thực hiện

Công văn 624/TCT-CS đóng vai trò định hướng hành lang pháp lý rõ ràng cho thị trường chứng khoán phái sinh tại Việt Nam:

• Giúp các doanh nghiệp và nhà đầu tư cá nhân chủ động xác định được nghĩa vụ tài chính, giảm thiểu rủi ro pháp lý khi tham gia thị trường hợp đồng tương lai.
• Tạo cơ sở đồng bộ cho các Cục Thuế địa phương trong việc thanh tra, kiểm tra và hướng dẫn người nộp thuế thực hiện đúng nghĩa vụ.
• Khuyến khích sự phát triển lành mạnh của các công cụ tài chính phái sinh, góp phần đa dạng hóa thị trường tài chính Việt Nam.