Công văn 6195/VPCP-KTTH được Văn phòng Chính phủ ban hành ngày 07 tháng 09 năm 2021 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái về các giải pháp nhằm tăng cường quản lý, thúc đẩy sản xuất và bảo đảm cung ứng phân bón cho sản xuất nông nghiệp trong bối cảnh giá phân bón có xu hướng tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất của người nông dân.

Bối cảnh và mục tiêu cốt lõi của văn bản

Trong giai đoạn năm 2021, thị trường phân bón thế giới và trong nước có nhiều biến động phức tạp, giá các loại phân bón vô cơ tăng mạnh gây áp lực lớn lên chi phí sản xuất nông nghiệp. Trước tình hình đó, Chính phủ ban hành Công văn 6195/VPCP-KTTH nhằm đạt được các mục tiêu sau:

• Bảo đảm nguồn cung phân bón đầy đủ, kịp thời cho nhu cầu sản xuất nông nghiệp trong nước, không để xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung cục bộ hoặc diện rộng.
• Kiểm soát và bình ổn giá phân bón ở mức hợp lý, giảm bớt gánh nặng chi phí đầu vào cho người nông dân, góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia.
• Ngăn chặn các hành vi đầu cơ, tích trữ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý và các hành vi gian lận thương mại trong lĩnh vực phân bón.

Nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được giao vai trò chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhà nước:

• Chỉ đạo các doanh nghiệp sản xuất phân bón trong nước duy trì tối đa công suất sản xuất, tập trung mọi nguồn lực để ưu tiên cung ứng cho thị trường nội địa, hạn chế xuất khẩu các loại phân bón mà trong nước đang có nhu cầu lớn.
• Tăng cường hướng dẫn, khuyến cáo người nông dân sử dụng phân bón tiết kiệm, hiệu quả, đúng cách; đẩy mạnh việc sử dụng phân bón hữu cơ thay thế một phần phân bón vô cơ nhằm bảo vệ môi trường và giảm chi phí sản xuất.
• Chủ trì phối hợp với các địa phương theo dõi sát tình hình sản xuất, nhu cầu tiêu thụ phân bón tại từng vùng, miền để có phương án điều tiết nguồn cung kịp thời, tránh cục bộ thiếu hàng, sốt giá.

Nhiệm vụ của Bộ Công Thương trong quản lý thị trường và xuất nhập khẩu

Bộ Công Thương có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ để kiểm soát thị trường và điều tiết hoạt động thương mại:

• Chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động sản xuất, kinh doanh, lưu thông phân bón trên thị trường.
• Phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật như đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý, sản xuất và kinh doanh phân bón giả, phân bón kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ.
• Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan đánh giá cán cân cung cầu phân bón để có các biện pháp điều hành xuất nhập khẩu phù hợp, bảo đảm ưu tiên cao nhất cho nhu cầu sản xuất nông nghiệp trong nước.

Nhiệm vụ của Bộ Tài chính về chính sách thuế và giá

Bộ Tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu các công cụ tài chính để hỗ trợ bình ổn thị trường:

• Chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các chính sách thuế phù hợp (như thuế xuất khẩu, thuế giá trị gia tăng đối với mặt hàng phân bón) trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định nhằm góp phần hạ giá thành phân bón trong nước.
• Tăng cường quản lý giá, kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về giá đối với các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh phân bón lớn.

Trách nhiệm của các doanh nghiệp sản xuất phân bón lớn

Các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và doanh nghiệp lớn trong ngành phân bón (như Tập đoàn Dầu khí Việt Nam - PVN, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam - Vinachem) có trách nhiệm:

• Vận hành an toàn, ổn định và tối đa công suất các nhà máy sản xuất phân bón trực thuộc.
• Tiết giảm tối đa chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, rà soát hệ thống phân phối để giảm các khâu trung gian, đưa phân bón trực tiếp đến tay người nông dân với mức giá hợp lý nhất.
• Cam kết ưu tiên phân phối toàn bộ sản lượng sản xuất được cho thị trường trong nước trước khi tính đến phương án xuất khẩu.