Tổng quan về Công văn 6101/TCHQ-GSQL

Công văn 6101/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu là viện trợ không hoàn lại. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, đảm bảo các lô hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại được thông quan nhanh chóng, đúng quy định pháp luật.

Các quy định cốt lõi về thủ tục tiếp nhận lô hàng viện trợ không hoàn lại

1. Quy định về hồ sơ hải quan đối với hàng viện trợ

Để thực hiện thủ tục thông quan cho các lô hàng viện trợ không hoàn lại, người khai hải quan cần chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ theo quy định, bao gồm các chứng từ chủ chốt sau:

• Tờ khai hải quan: Thực hiện khai báo theo các chỉ tiêu thông tin quy định đối với hàng hóa nhập khẩu.
• Quyết định phê duyệt tiếp nhận viện trợ: Văn bản của cơ quan có thẩm quyền phê duyệt tiếp nhận khoản viện trợ không hoàn lại theo quy định tại Nghị định số 80/2020/NĐ-CP hoặc các văn bản pháp luật liên quan.
• Văn bản xác nhận viện trợ: Chứng từ xác nhận viện trợ của cơ quan chủ quản hoặc cơ quan có thẩm quyền phê duyệt tiếp nhận viện trợ.
• Chứng từ vận tải và hóa đơn: Vận đơn (Bill of Lading) hoặc các chứng từ vận tải khác có giá trị tương đương; hóa đơn thương mại hoặc tờ khai trị giá hải quan (nếu có).

2. Chính sách thuế đối với hàng hóa viện trợ không hoàn lại

Văn bản hướng dẫn chi tiết về việc áp dụng chính sách ưu đãi thuế đối với loại hình hàng hóa này nhằm khuyến khích các hoạt động nhân đạo và phát triển:

• Miễn thuế nhập khẩu: Hàng hóa là viện trợ không hoàn lại thuộc đối tượng được miễn thuế nhập khẩu theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành.
• Không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT: Hàng hóa nhập khẩu trong trường hợp này không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) tại khâu nhập khẩu, tạo điều kiện giảm bớt gánh nặng chi phí cho đơn vị tiếp nhận.
• Thủ tục xác nhận miễn thuế: Người khai hải quan phải xuất trình quyết định phê duyệt tiếp nhận viện trợ và các chứng từ chứng minh nguồn gốc viện trợ hợp pháp để được áp dụng chính sách miễn thuế trực tiếp khi làm thủ tục hải quan.

3. Quy trình thông quan và kiểm tra thực tế hàng hóa

Tổng cục Hải quan yêu cầu các chi cục hải quan địa phương tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ để hỗ trợ tiếp nhận hàng viện trợ:

• Ưu tiên thông quan nhanh: Đối với các lô hàng viện trợ khẩn cấp phục vụ khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, cứu trợ nhân đạo, cơ quan hải quan thực hiện thông quan nhanh chóng, giảm thiểu tối đa các bước trung gian không cần thiết.
• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Việc kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu có) được thực hiện trên cơ sở quản lý rủi ro, đảm bảo không gây ách tắc cho việc tiếp nhận viện trợ nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ, tránh việc lợi dụng chính sách viện trợ để buôn lậu hoặc gian lận thương mại.

4. Trách nhiệm của các bên liên quan

Văn bản phân định rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan và đơn vị tiếp nhận viện trợ nhằm đảm bảo tính minh bạch:

• Đối với cơ quan hải quan: Hướng dẫn tận tình cho người khai hải quan; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan ban ngành địa phương để xác minh tính hợp pháp của lô hàng khi có nghi ngờ; xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng danh nghĩa viện trợ để trục lợi.
• Đối với đơn vị tiếp nhận viện trợ: Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ, chứng từ xuất trình; sử dụng hàng hóa viện trợ đúng mục đích đã được phê duyệt; thực hiện báo cáo tình hình sử dụng viện trợ theo đúng quy định của pháp luật.