Công văn 602/LĐTBXH-CSLĐVL do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành nhằm giải đáp và hướng dẫn thực hiện các chế độ, chính sách đối với người lao động dôi dư trong quá trình sắp xếp lại, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Về phạm vi và đối tượng áp dụng, văn bản tập trung hướng dẫn các cơ quan quản lý nhà nước về lao động tại địa phương, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và người lao động thuộc diện dôi dư do không thể bố trí được việc làm sau khi doanh nghiệp thực hiện cơ cấu lại tổ chức.

- Xác định đối tượng người lao động dôi dư được hưởng chính sách

• Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 12 tháng đến 36 tháng được tuyển dụng trước ngày thực hiện phương án sắp xếp lại doanh nghiệp.
• Người lao động tại thời điểm cơ cấu lại doanh nghiệp không thể bố trí, sắp xếp được việc làm mới và doanh nghiệp đã tìm mọi biện pháp nhưng không thể đào tạo lại để chuyển đổi nghề nghiệp.
• Các trường hợp người lao động dôi dư tại các công ty lâm nghiệp, nông nghiệp được chuyển đổi, sắp xếp lại theo quy định của Chính phủ.

- Nguyên tắc tính thời gian làm việc để chi trả trợ cấp

• Thời gian làm việc để tính trợ cấp dôi dư là tổng thời gian người lao động đã làm việc thực tế trong khu vực nhà nước, bao gồm thời gian làm việc tại doanh nghiệp thực hiện sắp xếp lại và thời gian làm việc tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nhà nước trước đó (nếu chưa nhận trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm).
• Thời gian làm việc thực tế làm cơ sở tính trợ cấp không bao gồm thời gian người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật và thời gian đã được chi trả các khoản trợ cấp nghỉ việc trước đó.
• Làm rõ cách quy đổi tháng lẻ để tính hưởng chế độ: Thời gian làm việc có tháng lẻ từ đủ 01 tháng đến dưới 06 tháng được tính là 1/2 năm làm việc; từ đủ 06 tháng đến 12 tháng được tính tròn là 01 năm làm việc.

- Các khoản trợ cấp và mức hỗ trợ cụ thể cho người lao động dôi dư

• Trợ cấp mất việc làm được thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động, đảm bảo mức chi trả tối thiểu cho người lao động dôi dư theo số năm làm việc thực tế tại khu vực nhà nước.
• Khoản hỗ trợ thêm bằng tiền đối với mỗi năm làm việc tại doanh nghiệp thực hiện sắp xếp lại nhằm bù đắp thu nhập và hỗ trợ người lao động trong thời gian tìm kiếm việc làm mới.
• Hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội hoặc giải quyết chế độ hưu trí sớm đối với những người lao động dôi dư đã cận tuổi nghỉ hưu nhưng có đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật.

- Trách nhiệm triển khai và thực hiện của các bên liên quan

• Doanh nghiệp có trách nhiệm xây dựng phương án sử dụng lao động một cách công khai, dân chủ, có sự tham gia của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở trước khi trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
• Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm giám sát, kiểm tra việc lập và thực hiện phương án lao động dôi dư, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động không bị xâm phạm.
• Cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp để hoàn thành thủ tục chốt sổ bảo hiểm xã hội, giải quyết nhanh chóng các chế độ bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm xã hội một lần hoặc chế độ hưu trí cho người lao động dôi dư.

Công văn này có hiệu lực hướng dẫn kể từ ngày ban hành, là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các doanh nghiệp nhà nước tháo gỡ vướng mắc trong quá trình tái cơ cấu, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội cho người lao động dôi dư.