Công văn 5997/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thống nhất biện pháp xử lý đối với mặt hàng ô tô đã qua sử dụng nhập khẩu có nghi vấn bị đục sửa, tẩy xóa hoặc thay đổi số khung, số máy.

Văn bản này áp dụng đối với cơ quan hải quan các cấp, công chức hải quan làm nhiệm vụ thông quan và các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động nhập khẩu xe ô tô đã qua sử dụng vào Việt Nam.

Quy trình phát hiện và tạm dừng thông quan đối với xe có nghi vấn

• Khi tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa đối với ô tô đã qua sử dụng nhập khẩu, nếu công chức hải quan phát hiện các dấu hiệu nghi vấn như số khung, số máy bị đục sửa, tẩy xóa, hàn cắt, hoặc dập lại thì phải lập tức tạm dừng thủ tục thông quan.
• Cơ quan hải quan tiến hành niêm phong tang vật, lập biên bản ghi nhận hiện trạng và bảo quản phương tiện tại khu vực giám sát hải quan để phục vụ công tác xác minh, giám định.

Trưng cầu giám định tại cơ quan chuyên môn

• Để có cơ sở xử lý chính xác, cơ quan hải quan phải tiến hành trưng cầu giám định tại Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) hoặc các tổ chức giám định có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
• Nội dung trưng cầu giám định tập trung vào việc xác định số khung, số máy gốc của phương tiện; làm rõ có hay không hành vi đục sửa, tẩy xóa, cắt ghép hoặc thay đổi số khung, số máy nguyên bản của nhà sản xuất.

Phương án xử lý dựa trên kết quả giám định

• Trường hợp kết luận giám định xác định số khung, số máy bị đục sửa, tẩy xóa: Cơ quan hải quan sẽ không giải quyết thông quan. Tùy theo tính chất, mức độ và hành vi vi phạm, vụ việc sẽ được chuyển cho cơ quan cảnh sát điều tra để khởi tố vụ án hình sự về tội buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, hoặc xử phạt vi phạm hành chính và tịch thu tang vật theo quy định.
• Trường hợp kết luận giám định xác định số khung, số máy là nguyên bản (không bị đục sửa): Cơ quan hải quan tiếp tục thực hiện thủ tục thông quan cho lô hàng theo đúng quy định hiện hành nếu doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các điều kiện nhập khẩu khác.

Trách nhiệm phối hợp và báo cáo của các đơn vị

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với các cơ quan công an, cơ quan giám định để đẩy nhanh tiến độ xác minh, tránh gây kéo dài thời gian thông quan bất hợp lý cho doanh nghiệp nếu không có vi phạm.
• Định kỳ hoặc ngay khi phát hiện các vụ việc phức tạp, các đơn vị phải báo cáo kịp thời về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) để theo dõi, chỉ đạo giải quyết thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Công văn này có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay từ ngày ban hành, góp phần tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại và nhập khẩu xe không rõ nguồn gốc xuất xứ vào thị trường Việt Nam.