Giới thiệu về Công văn 597/HC-QLHC năm 2026
Công văn 597/HC-QLHC do Cục Hóa chất ban hành nhằm hướng dẫn và làm rõ các quy định liên quan đến việc cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt. Văn bản tập trung vào việc áp dụng các biện pháp quản lý ngoại thương đối với khu vực hải quan riêng, các trường hợp ngoại lệ, quy định cấp phép theo Nghị định số 26/2026/NĐ-CP, và nguyên tắc áp dụng văn bản pháp luật khi có sự chồng chéo hoặc khác biệt.
1. Biện pháp quản lý hàng hóa nhập khẩu đối với khu vực hải quan riêng
Quy định về việc áp dụng các biện pháp quản lý ngoại thương đối với hàng hóa khi di chuyển qua ranh giới khu vực hải quan riêng được chi tiết hóa như sau:
- Áp dụng như hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài: Các biện pháp quản lý ngoại thương được áp dụng đối với hàng hóa đưa từ khu vực hải quan riêng vào thị trường nội địa tương tự như hàng hóa nhập khẩu trực tiếp từ nước ngoài vào lãnh thổ Việt Nam.
- Miễn trừ biện pháp quản lý ngoại thương thông thường: Không áp dụng các biện pháp quản lý ngoại thương đối với hàng hóa đưa từ nước ngoài vào khu vực hải quan riêng. Tuy nhiên, quy định này ngoại trừ các biện pháp cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu và các biện pháp kiểm dịch.
- Nguyên tắc áp dụng một lần: Các biện pháp quản lý hàng hóa nhập khẩu đối với khu vực hải quan riêng chỉ được áp dụng duy nhất một lần.
- Giám sát hải quan: Hàng hóa đưa từ nước ngoài vào khu vực hải quan riêng phải chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan theo quy định của pháp luật về hải quan và các quy định pháp lý liên quan khác.
2. Biện pháp quản lý mua bán hàng hóa giữa các khu vực hải quan riêng
Đối với hoạt động lưu thông hàng hóa giữa các khu vực hải quan riêng biệt, quy định nêu rõ:
- Không áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương: Miễn áp dụng các biện pháp quản lý ngoại thương đối với hàng hóa trong quá trình mua bán, vận chuyển qua lại giữa các khu vực hải quan riêng trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
- Yêu cầu giám sát: Toàn bộ quá trình vận chuyển hàng hóa giữa các khu vực hải quan riêng này bắt buộc phải chịu sự giám sát của cơ quan hải quan theo đúng quy định pháp luật về hải quan và các quy định khác có liên quan.
3. Các trường hợp ngoại lệ đặc biệt
Để đảm bảo an ninh thương mại và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật:
- Trong trường hợp cần thiết nhằm phòng, chống gian lận thương mại và ngăn chặn tình trạng chuyển tải bất hợp pháp, Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền quyết định cho phép áp dụng hoặc không áp dụng một hoặc một số biện pháp quản lý ngoại thương cụ thể đối với các loại hàng hóa quy định tại các điều 56, 57 và 58.
4. Quy định về Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt
Căn cứ theo Nghị định số 26/2026/NĐ-CP của Chính phủ, việc quản lý hóa chất đặc biệt được thực hiện như sau:
- Điều kiện thông quan (Khoản 2 Điều 14): Các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt bắt buộc phải có Giấy phép do cơ quan có thẩm quyền cấp. Giấy phép này là chứng từ pháp lý bắt buộc và là điều kiện tiên quyết để cơ quan hải quan tiến hành thông quan hàng hóa khi xuất khẩu hoặc nhập khẩu.
- Trường hợp miễn cấp Giấy phép (Khoản 2 và Khoản 6 Điều 21): Nghị định cũng quy định cụ thể các trường hợp đặc biệt được miễn trừ nghĩa vụ xin cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu đối với hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.
5. Nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật
Văn bản nhắc nhở việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc áp dụng pháp luật theo Điều 58 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật khi xảy ra xung đột quy định:
- Ưu tiên văn bản có hiệu lực cao hơn: Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn.
- Ưu tiên văn bản ban hành sau: Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật do cùng một cơ quan ban hành có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của văn bản quy phạm pháp luật được ban hành sau.
- Áp dụng điều ước quốc tế: Việc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật trong nước không được gây cản trở cho việc thực hiện các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Trong trường hợp văn bản quy phạm pháp luật trong nước và điều ước quốc tế có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì ưu tiên áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó, trừ Hiến pháp.
6. Chỉ đạo thực hiện của Cục Hóa chất
Trên cơ sở các quy định pháp lý nêu trên, Cục Hóa chất đề nghị Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi chủ động nghiên cứu kỹ lưỡng các quy định hiện hành về quản lý hóa chất cùng các quy định pháp luật có liên quan để triển khai và thực hiện đồng bộ, đúng quy định pháp luật.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
| BỘ CÔNG THƯƠNG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 597/HC-QLHC | Hà Nội, ngày 27 tháng 3 năm 2026 |
Kính gửi: Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi
Trả lời Công văn số 1012/SCT-KYATMT ngày 09 tháng 3 năm 2026 của Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi về việc tham vấn nội dung cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt, Cục Hóa chất có ý kiến như sau:
Khoản 1 Điều 12 Luật Hóa chất năm 2025 quy định: “Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập, chuyển khẩu, quá cảnh và hoạt động khác có liên quan đến hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế đối với hóa chất thực hiện theo quy định của Luật Hóa chất số 69/2025/QH15, Luật Quản lý ngoại thương và quy định khác của pháp luật có liên quan."
Khoản 1, khoản 3 Điều 4 Luật Quản lý ngoại thương năm 2017 quy định:
"1. Nhà nước quản lý ngoại thương theo quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
3. Bảo đảm thực hiện đầy đủ các nguyên tắc đối xử tối huệ quốc, đối xử quốc gia trong hoạt động ngoại thương theo pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.”
Biện pháp quản lý theo giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu là một trong các biện pháp quản lý ngoại thương quy định tại khoản 1 Điều 29 Luật Quản lý ngoại thương năm 2017: “1. Quản lý theo giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu (sau đây gọi là quản lý theo giấy phép) là biện pháp do cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng để cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hoặc các hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương cho thương nhân để thực hiện hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa.”.
Theo đó, việc áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương nói chung và biện pháp quản lý theo giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu nói riêng đối với khu vực hải quan riêng (theo khoản 4 Điều 3 Luật Quản lý ngoại thương) được thực hiện theo quy định tại Điều 56, 57, 58 và 59 Luật Quản lý ngoại thương, cụ thể như sau:
"Điều 56. Áp dụng biện pháp quản lý hàng hóa xuất khẩu đối với khu vực hải quan riêng
1. Áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương đối với hàng hóa được đưa từ khu vực hải quan riêng ra nước ngoài như đối với hàng hóa được đưa từ nội địa ra nước ngoài.
2. Không áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương đối với hàng hóa đưa từ nội địa vào khu vực hải quan riêng.
3. Chỉ áp dụng một lần các biện pháp quản lý hàng hóa xuất khẩu đối với khu vực hải quan riêng.
4. Hàng hóa quy định tại khoản 2 Điều này phải chịu sự giám sát của cơ quan hải quan theo quy định của pháp luật về hải quan và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Điều 57. Áp dụng biện pháp quản lý hàng hóa nhập khẩu đối với khu vực hải quan riêng
1. Áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương đối với hàng hóa đưa từ khu vực hải quan riêng vào nội địa như đối với hàng hóa đưa từ nước ngoài vào lãnh thổ Việt Nam.
2. Không áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương, trừ biện pháp cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu, biện pháp kiểm dịch đối với hàng hóa được đưa từ nước ngoài vào khu vực hải quan riêng.
3. Chỉ áp dụng một lần các biện pháp quản lý hàng hóa nhập khẩu đối với khu vực hải quan riêng.
4. Hàng hóa quy định tại khoản 2 Điều này phải chịu sự giám sát của cơ quan hải quan theo quy định của pháp luật về hải quan và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Điều 58. Áp dụng biện pháp quản lý mua bán hàng hóa giữa các khu vực hải quan riêng
1. Không áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương đối với hàng hóa mua bán, vận chuyển giữa các khu vực hải quan riêng trong lãnh thổ Việt Nam.
2. Việc vận chuyển hàng hóa giữa các khu vực hải quan riêng phải chịu sự giám sát của cơ quan hải quan theo quy định của pháp luật về hải quan và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Điều 59. Trường hợp ngoại lệ
Trong trường hợp cần thiết nhằm chống gian lận thương mại và chuyển tải bất hợp pháp, Thủ tướng Chính phủ cho phép áp dụng hoặc không áp dụng một hoặc một số biện pháp quản lý ngoại thương đối với hàng hóa quy định tại các điều 56, 57 và 58 của Luật này.”
Khoản 2 Điều 14 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định: “Tổ chức, cá nhân xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt phải có Giấy phép do cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt là điều kiện để thông quan khi xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.”
Khoản 2 và khoản 6 Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định các trường hợp miễn cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.
Bên cạnh đó, đề nghị lưu ý tuân thủ quy định tại Điều 58 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật như sau:
“3. Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn.
4. Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật do cùng một cơ quan ban hành có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của văn bản quy phạm pháp luật ban hành sau.
5. Việc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật trong nước không được cản trở việc thực hiện điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Trường hợp văn bản quy phạm pháp luật trong nước và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó, trừ Hiến pháp.”
Cục Hóa chất đề nghị Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi căn cứ các quy trên, chủ động nghiên cứu các quy định hiện hành về quản lý hóa chất và các quy định pháp luật có liên quan để thực hiện theo đúng quy định./.
|
| KT. CỤC TRƯỞNG |
- 1Hiến pháp 2013
- 2Luật Quản lý ngoại thương 2017
- 3Luật Hóa chất 2025
- 4Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025
- 5Nghị định 26/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hóa chất về quản lý hoạt động hóa chất và hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa
- 6Công văn 285/HC-QLHC năm 2026 thu hồi văn bản 239/HC-QLHC do Cục Hóa chất ban hành
- 7Thông tư 05/2026/TT-BYT về Danh mục hóa chất không được sử dụng và Danh mục hóa chất nguy hiểm cần công bố thông tin trong chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành
Công văn 597/HC-QLHC năm 2026 về cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt do Cục Hóa chất ban hành
- Số hiệu: 597/HC-QLHC
- Loại văn bản: Công văn
- Ngày ban hành: 27/03/2026
- Nơi ban hành: Cục Hóa chất
- Người ký: Vương Thành Chung
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 27/03/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
