Công văn 5925/CT-HTr do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2016 hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với cá nhân có thu nhập từ hoạt động đầu tư vốn. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp và cá nhân thực hiện đúng nghĩa vụ thuế khi phát sinh các khoản chi trả tiền lãi vay, cổ tức hoặc lợi nhuận góp vốn.

Xác định thu nhập chịu thuế từ đầu tư vốn

Theo hướng dẫn của Cục Thuế và các quy định pháp luật liên quan, thu nhập từ đầu tư vốn của cá nhân là khoản thu nhập nhận được dưới các hình thức sau:

• Tiền lãi nhận được từ việc cho các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn theo hợp đồng vay hoặc thỏa thuận vay vốn.
• Cổ tức nhận được từ việc góp vốn mua cổ phần của các công ty cổ phần.
• Lợi nhuận nhận được từ việc tham gia góp vốn vào công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh, hợp tác xã, liên doanh, liên kết kinh doanh và các hình thức kinh doanh khác theo quy định của Luật Doanh nghiệp và Luật Hợp tác xã.
• Phần tăng thêm của giá trị vốn góp nhận được khi giải thể doanh nghiệp, chuyển đổi mô hình hoạt động, sáp nhập, hợp nhất hoặc khi rút vốn.

Thuế suất và phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân

Phương pháp tính thuế đối với thu nhập từ đầu tư vốn được thực hiện theo quy định tại Thông tư số 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính:

• Thuế suất áp dụng: Thuế suất đối với thu nhập từ đầu tư vốn áp dụng theo biểu thuế toàn phần với thuế suất là 5%.
• Công thức tính thuế: Số thuế TNCN phải nộp được xác định bằng Thu nhập tính thuế nhân với Thuế suất 5%.
• Thời điểm xác định thu nhập tính thuế: Là thời điểm tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho người nộp thuế hoặc thời điểm cá nhân thực tế nhận được thu nhập.

Trách nhiệm khấu trừ và khai thuế của doanh nghiệp chi trả

Doanh nghiệp khi thực hiện chi trả thu nhập từ đầu tư vốn cho cá nhân có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ thuế sau:

• Khấu trừ thuế trước khi chi trả: Tổ chức, doanh nghiệp chi trả thu nhập từ đầu tư vốn có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN theo thuế suất 5% trước khi thanh toán tiền lãi, cổ tức hoặc lợi nhuận cho cá nhân.
• Khai và nộp thuế: Doanh nghiệp thực hiện khai thuế và nộp số thuế đã khấu trừ vào ngân sách nhà nước theo định kỳ (tháng hoặc quý) và quyết toán năm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Cấp chứng từ khấu trừ: Doanh nghiệp có nghĩa vụ cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN cho cá nhân đã bị khấu trừ thuế nếu cá nhân đó có yêu cầu.

Các trường hợp miễn trừ và lưu ý đặc biệt

Khi áp dụng chính sách thuế thu nhập cá nhân từ đầu tư vốn, cần lưu ý một số điểm đặc thù sau:

• Các khoản thu nhập là lãi tiền gửi nhận được từ các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoặc lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ thuộc đối tượng được miễn thuế TNCN.
• Các giao dịch vay, mượn vốn giữa cá nhân và doanh nghiệp phải được thực hiện bằng các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt theo đúng quy định của pháp luật về giao dịch tài chính của doanh nghiệp.