Công văn 5854/BCT-TTTN do Bộ Công thương ban hành năm 2021 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm hỗ trợ các địa phương từng bước khôi phục hoạt động của hệ thống chợ truyền thống và chợ đầu mối. Văn bản này đưa ra các giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm chuỗi cung ứng hàng hóa, lương thực thực phẩm thiết yếu cho người dân nhưng vẫn phải kiểm soát tuyệt đối an toàn dịch bệnh trong bối cảnh bình thường mới.

- Nguyên tắc chung khi mở cửa trở lại các chợ

Bộ Công thương định hướng việc mở cửa lại các chợ truyền thống và chợ đầu mối phải dựa trên các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Ưu tiên an toàn phòng dịch: Chỉ cho phép các chợ hoạt động trở lại khi đã xây dựng được phương án phòng, chống dịch an toàn và được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Mở cửa từng bước, có lộ trình: Thực hiện thí điểm mở lại từ quy mô nhỏ đến lớn, ưu tiên các ngành hàng lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm trước, sau đó mới mở rộng sang các ngành hàng khác khi tình hình dịch bệnh được kiểm soát ổn định.
• Đánh giá cấp độ dịch: Việc quyết định mở cửa, quy mô hoạt động và tần suất họp chợ phải căn cứ sát sao vào tình hình dịch bệnh thực tế tại từng địa bàn cụ thể.

- Điều kiện hoạt động đối với đơn vị quản lý, Ban quản lý chợ

Ban quản lý hoặc đơn vị vận hành chợ đóng vai trò chủ chốt trong việc tổ chức và giám sát an toàn tại chợ, cần đáp ứng các yêu cầu:

• Xây dựng phương án phân luồng giao thông: Bố trí lối vào và lối ra riêng biệt, có rào chắn và lực lượng kiểm soát tại các cửa ngõ để điều tiết lượng người vào chợ cùng một thời điểm, tránh ùn ứ và bảo đảm khoảng cách an toàn.
• Thành lập Tổ an toàn COVID-19: Tổ chức lực lượng chuyên trách thường xuyên đi tuần tra, nhắc nhở tiểu thương và khách hàng thực hiện nghiêm túc thông điệp 5K.
• Vệ sinh, khử khuẩn định kỳ: Thực hiện phun khử trùng toàn bộ khuôn viên chợ, các khu vực công cộng, nhà vệ sinh và các bề mặt tiếp xúc nhiều sau mỗi buổi chợ hoặc định kỳ hàng ngày.
• Chuẩn bị khu vực cách ly tạm thời: Bố trí một không gian thông thoáng, riêng biệt để cách ly ngay các trường hợp có biểu hiện nghi nhiễm (sốt, ho, khó thở) trong quá trình hoạt động tại chợ.

- Quy định an toàn đối với tiểu thương và người lao động tại chợ

Tiểu thương, hộ kinh doanh và người lao động làm việc tại chợ phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện về sức khỏe và bảo hộ:

• Yêu cầu về tiêm chủng và xét nghiệm: Phải được tiêm ít nhất 1 mũi vắc-xin phòng COVID-19 (hoặc theo lộ trình quy định của địa phương) và có kết quả xét nghiệm âm tính định kỳ theo hướng dẫn của ngành y tế.
• Trang bị bảo hộ cá nhân: Bắt buộc đeo khẩu trang y tế trong suốt thời gian bán hàng, khuyến khích sử dụng kính chắn giọt bắn và thường xuyên rửa tay bằng dung dịch sát khuẩn.
• Lắp đặt vách ngăn bảo vệ: Khuyến khích các quầy hàng lắp đặt vách ngăn bằng nilon hoặc mica trong suốt giữa người bán và người mua để hạn chế tối đa tiếp xúc trực tiếp.
• Khai báo y tế bắt buộc: Thực hiện quét mã QR khai báo y tế hàng ngày trước khi vào chợ làm việc.

- Quy định đối với khách mua sắm tại chợ

Người dân khi đến mua sắm tại chợ cần nâng cao ý thức tự giác và chấp hành các quy định chung:

• Tuân thủ thông điệp 5K: Đeo khẩu trang đúng quy cách, giữ khoảng cách an toàn tối thiểu khi giao dịch và xếp hàng mua hàng.
• Khai báo y tế tại lối vào: Thực hiện quét mã QR hoặc khai báo y tế bằng giấy tại các chốt kiểm soát ở cổng chợ.
• Rút ngắn thời gian mua sắm: Khuyến khích người dân lên sẵn danh sách các mặt hàng cần mua trước khi đi chợ để giao dịch nhanh chóng, tránh đi lại nhiều vòng và hạn chế thời gian lưu lại trong khuôn viên chợ.

- Tổ chức thực hiện và phân công trách nhiệm

Để hướng dẫn này được triển khai hiệu quả, Bộ Công thương phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan liên quan:

• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn đánh giá tình hình thực tế để quyết định thời điểm mở cửa lại các chợ; hỗ trợ tạo điều kiện tiêm vắc-xin và xét nghiệm cho lực lượng lao động tại chợ.
• Sở Công thương các địa phương: Chủ trì, phối hợp với Sở Y tế và các đơn vị liên quan hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các biện pháp an toàn tại chợ; kịp thời tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh.
• Ủy ban nhân dân cấp quận, huyện, thị xã: Chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc phê duyệt phương án hoạt động của từng chợ trên địa bàn quản lý và giám sát chặt chẽ quá trình vận hành thực tế.