Công văn số 5783/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với tàu biển xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, đồng thời thống nhất quy trình thực hiện trong toàn ngành nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và vận tải biển quốc tế.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản hướng dẫn trực tiếp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố, các chi cục hải quan cửa khẩu cảng biển, các hãng tàu, đại lý tàu biển và các doanh nghiệp kinh doanh cảng biển trong việc thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với tàu biển vận chuyển hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh.

1. Khai báo thông tin trên Cổng thông tin một cửa quốc gia

• Người khai hải quan (hãng tàu hoặc đại lý tàu biển) có trách nhiệm khai báo đầy đủ, chính xác các thông tin về tàu biển, hồ sơ tàu, danh sách thuyền viên, danh sách hành khách, bản khai hàng hóa (manifest) và các chứng từ liên quan thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia trước khi tàu cập cảng hoặc xuất cảnh theo đúng thời hạn quy định.
• Đối với các trường hợp hệ thống một cửa quốc gia gặp sự cố kỹ thuật, hướng dẫn quy trình chuyển đổi sang hình thức nộp hồ sơ giấy hoặc phương thức dự phòng để đảm bảo hoạt động thông quan của tàu biển không bị gián đoạn.
• Làm rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan trong việc tiếp nhận, kiểm tra và phản hồi thông tin phản hồi cho doanh nghiệp trên hệ thống điện tử.

2. Giám sát hải quan đối với nhiên liệu, lương thực, thực phẩm trên tàu

• Quy định chi tiết về việc khai báo lượng nhiên liệu (dầu FO, DO), dầu nhờn, lương thực, thực phẩm và các vật phẩm dự trữ khác hiện có trên tàu khi nhập cảnh.
• Hướng dẫn thủ tục đối với trường hợp tàu biển mua thêm nhiên liệu, lương thực, thực phẩm từ nội địa Việt Nam để phục vụ cho hành trình tiếp theo, bao gồm việc mở tờ khai hải quan và thực hiện giám sát thực tế khi đưa hàng hóa lên tàu.
• Biện pháp xử lý đối với các trường hợp phát hiện chênh lệch giữa số lượng khai báo và số lượng thực tế trên tàu mà không có lý do chính đáng, nhằm ngăn chặn hành vi buôn lậu, gian lận thương mại qua đường biển.

3. Thủ tục hải quan đối với tàu biển chuyển cảng

• Hướng dẫn cụ thể quy trình giám sát hải quan khi tàu biển di chuyển từ cảng biển này sang cảng biển khác trong lãnh thổ Việt Nam để tiếp tục dỡ hàng nhập khẩu hoặc xếp hàng xuất khẩu.
• Yêu cầu về việc niêm phong hải quan đối với các khoang chứa hàng, container hoặc các khu vực cần thiết trên tàu trong quá trình chuyển cảng để đảm bảo nguyên trạng hàng hóa.
• Sự phối hợp thông tin chặt chẽ giữa Chi cục Hải quan nơi tàu đi và Chi cục Hải quan nơi tàu đến để quản lý liên tục hành trình của phương tiện.

4. Công tác kiểm tra thực tế tàu biển

• Việc kiểm tra thực tế tàu biển chỉ được thực hiện dựa trên cơ sở áp dụng quản lý rủi ro hoặc khi có nguồn tin, dấu hiệu nghi vấn vi phạm pháp luật hải quan.
• Quy trình kiểm tra phải được thực hiện nhanh chóng, đúng thẩm quyền, tránh gây phiền hà, kéo dài thời gian neo đậu của tàu tại cảng, gây phát sinh chi phí cho doanh nghiệp.
• Tăng cường phối hợp giữa lực lượng Hải quan với Bộ đội Biên phòng, Cảng vụ Hàng hải và các cơ quan kiểm dịch tại cảng biển để thực hiện thủ tục liên ngành một cách đồng bộ, hiệu quả.

Hiệu lực thi hành

Công văn này có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay kể từ ngày ban hành. Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm phổ biến, quán triệt nội dung hướng dẫn đến các cán bộ, công chức hải quan làm nhiệm vụ giám sát tàu biển và thông báo rộng rãi cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hàng hải trên địa bàn quản lý để nghiêm túc thực hiện.